PuzzelsWanneer je dieper gaat zoeken, dan blijken de bovenstaande twee voorbeelden (en nog vele andere) alleen geldig te zijn onder bepaalde randvoorwaarden, en die randvoorwaarden kaderen grofweg ons dagelijkse Aardse bestaan af.
(Voor de geïnteresseerden: twee meridianen die over het Aardoppervlak lopen van de Noord- naar de Zuidpool en weer terug, zijn evenwijdig aan elkaar op de evenaar. Ze snijden elkaar echter op de polen. Dat komt, omdat het Aardoppervlak geen Euclidische ruimte is met een boven, een onder, een links, een rechts, een voor en een achter. De stelling van Pythagoras geldt eveneens niet op het Aardoppervlak of het oppervlak van een willekeurige andere bol. Voor de bewegingsenergie van een voorwerp gelden andere wetten wanneer de snelheid de lichtsnelheid nadert.)
Deze voorbeelden illustreren dat de menselijke intuïtie ons niet kan leiden in een zoektocht naar een Theorie van Alles (Theory of Everything of ToE).
Als je deze gedachte even doortrekt, dan zou je kunnen stellen dat het menselijk brein zodanig van complexiteit is, dat het in staat is om ons te faciliteren in ons dagelijks leven. En niet méér dan dat. Evolutionair gezien ligt het niet voor de hand dat het menselijk brein zodanig veel "reserve" mee zou krijgen dat we in staat zouden moeten zijn om "alles" te begrijpen. (We gebruiken tijdens ons leven maar een klein deel van onze hersencapaciteit, maar we hebben geen idee hoe we die capaciteit kunnen vergroten. Dit helpt ons dus niet zoveel verder.)
Een voorbeeld uit de praktijk. Wij zijn allemaal vertrouwd met de Maan. We weten wat het is, waarom 'ie soms licht lijkt te geven en soms niet, waarom 'ie aan de ene horizon opkomt en aan de andere weer ondergaat. Etcetera. Nou moet je eens proberen om aan een hond uit te leggen wat de Maan is.....
Dat gaat dus niet. Een hond heeft een hersencapaciteit die evolutionair zodanig is, dat het dier er voldoende aan heeft in zijn dagelijks leven. En niet méér dan dat. De begrip "Maan" is voor een hond niet te begrijpen. Laat staan de relativiteitstheorie....Mijn stelling is, dat ditzelfde ook voor de mens geldt. Niet dat we zouden moeten stoppen met proberen (integendeel!!), maar het getuigt mijns inziens van enige arrogantie om aan te nemen dat de mens (in zijn huidige evolutionaire staat van ontwikkeling) "alles" zou kunnen begrijpen.
De uitdaging is om deze gedachte mee te nemen bij het kiezen van onze benadering van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek, met name op het gebied van kosmologie, een ToE of het ontstaan van het leven. We moeten heel sterk "out of the box" gaan denken. Dat valt niet mee, kan ik uit eigen ervaring melden
.
