Judasevangelie

[Dorus]

NOS-teletekst meldt heden dat in de VS de eerste Engelse vertaling van het zgn JUDASEVANGELIE wordt voorgesteld.

Het betreft een koptische tekst uit de 4de eeuw, die gebaseerd is op een Grieks origineel uit de 2de eeuw.

De tekst stelt Judas voor als de belangrijkste leerling van Jezus. Hij zou zijn meester uitgeleverd hebben om zijn ware goddelijke aard vrij te maken (sic).

Deze gebeurtenis is m.i. in zoverre van belang, dat voor de eerste maal een evangelie buiten de canon wordt openbaar gemaakt zonder voorbehoud. Men vermoedt immers dat er nog tientallen dergelijke evangelieën bestaan, die 'veilig' rusten in donkere archiefkamers van zowel het Vaticaan als enkele Zuid-Spaanse abdijen.

Het is dus een eerste stap naar een grotere openheid, die zowel de wetenschap als de religie alleen maar kan ten goede komen.

[EelcoStorm]

Ik heb er inderdaad ook van gehoord, ik ben er buitengewoon benieuwd naar. Ik denk niet dat het een schokgolf teweeg gaat brengen, maar ik denk wel dat het helpt om een genuanceerder beeld te krijgen van de eerste eeuwen van het Christendom.

Eelco

[Animus]

ja ik hoorde het net en hoorde ook dat er nog 110 geschiften zijn die aanverwant zijn aan die geschiften die in de bijbel staan.ongelovelijk denk ik dan dat mensen heilig geloven dat de bijbel op de waarheid berust is en hun hele leven daarop aanpassen terwijl er nog zoveel andere geschriften zijn die als het allemaal net iets anders gelopen was ook in de bijbel hadden kunnen staan.

elke keer weer als er nieuwe geschriften opduiken komen er weer tegenstrijdigheden in voor met de huidige bijbel en toch zijn de christenen er dan van overtuigd dat de huidige geschriften door de heilige geest in de bijbel gekomen zijn en alle andere geschriften misleidend en vals zijn en gemaakt door de duivel om zielen te winnen.

dit verbaast me elke keer weer als ik een christen zie.

[Danny M]

Lijkt me ook bijzonder interessant, maar dit is toch niet het eerste niet-canonieke evangelie dat zomaar beschikbaar is?

Er wordt -buiten de theologie dan- alleen weinig aandacht besteed aan die teksten. maar misschien zit er in het judasevangelie ook wel een bestseller voor Dan Brown...

[EelcoStorm]

Gisteravond kwam het Judas-evangelie aan bod in het actualiteitenprogramma Nova. Aan het woord kwamen een wetenschapper, Maarten ’t Hart en dominee Nico ter Linde. Het was wel weer typisch hoe Ter Linde (bekend van de serie boeken ‘Het verhaal gaat…’ waarin hij de bijbel hervertelt) het Judas-evangelie meteen probeerde te bagatelliseren. Hij zei dat je die positieve houding tegenover Judas ook in het nieuwe testament kan lezen. Dus dat het hele Judas-evangelie weinig bijdraagt aan een nieuw beeld van Judas. Maar waar hij voor mijn gevoel dan heel makkelijk aan voorbijgaat is dat de kerk het Judas-verhaal nooit op een positieve wijze heeft verteld. Altijd was Judas de man die Christus verraadde en hem daarmee de dood injoeg.

Dit Judas-evangelie vertelt wel dat positieve verhaal en is daarom naar mijn idee een zeer zinvolle uitbreiding op de zeer beperkte bijbel. Want het gegeven dat Judas Jezus heeft aangegeven om hem door zijn dood te verlossen van zijn aardse lichaam vind ik heel bijzonder.

@Danny M: Wat ik er van begrepen heb is dat dit Judas-evangelie voor het eerst vertaald beschikbaar is. Andere apocriefe evangeliën waren dat inderdaad al langer.

[Dorus]

In 'De geschiedenis der Literatuur' stelt Margadant dat er 32 geschreven evangeliën bestaan, maar dat er meer dan 100 hebben bestaan.

De uitleg hiervoor zou liggen in de versnippering van de eerste christenen. Elke gemeenschap had zowat haar eigen 'verhaal'

Een kleine vergelijking, die uiteraard mank loopt.

Een adepte van een Indische ashram vertelde mij dat er in alle steden van Europa gemeenschappen zijn die regelmatig samenkomen en de geschriften van ene BABA lezen en liederen zingen. Zij toonde mij een boek in het Nederlands, door een Nederlandse geschreven waarin de lering van de goeroe stond. De schrijfster had deze lering op mysterieuse wijze van BABA zelf 'doorgekregen'.

Ik ken de sekte niet en heb er geen oordeel over. Maar de wijze van handelen, het samenkomen en het 'doorgeven' van 'lering' geeft toch een hint hoe het er in de eerste eeuwen van het christendom (en ook andere godsdiensten) moet zijn aan toe gegaan.

Op die wijze heeft elke gemeenschap vlug haar eigen 'evangelie'.

Dat Hieronymus er slechts 4 in zijn canon heeft opgenomen kan louter toeval zijn. Het zegt in ieder geval niets over de andere teksten, die daarom niet echt minderwaardig hoeven te zijn.

Het is pas de keizer Theodosius, aan het begin van de 5de eeuw, die structuur en eenheid heeft gebracht in die christengemeenschappen. Hij was een militair en heeft dat dan ook op militaire wijze gedaan.

Dat het christendom de eeuwen heeft overleefd is zonder twijfel aan die man te danken.

[Johan2]

Dat Hieronymus er slechts 4 in zijn canon heeft opgenomen kan louter toeval zijn.

Die discussie hebben we al eerder gevoerd, Dorus:

...Waarschijnlijk al voor, maar in ieder geval vanaf het jaar 200 lag de canon van het Nieuwe Testament vrijwel vast, tot aan de volgorde van de gecanoniseerde boeken aan toe (Mar-Mat-Luc-Joh-Hand-enz.). Dat betekent dat de rest van die 100 (sic!) evangeliën het toen al niet gehaald hadden. De keizers hadden daar niets mee te maken en al evenmin met de vulgaatvertaling [= Hieronymus]. Dat was een initiatief van paus Damasus I, die als vrijwel geen paus voor hem het primaat van Rome verdedigde tegenover m.n. Constantinopel. Daarbij speelde de taal een grote rol: Latijn versus Grieks en dus liet Damasus de Griekse Septuagint vetalen in de volks-(vulgatus)latijnse Vulgaat.

Over het Judasevangelie: Hans van Oort schrijft:

"Uit de oudheid was al bekend dat er een Judasevangelie moest zijn. Ireneüs van Lyon, plusminus 180, spreekt erover in zijn Adversus haereses. Maar zijn eigenlijke bron is Justinus de Martelaar en dan zitten we al rond 140. Ik schat dat het Judasevangelie zo rond 120 gedateerd moet worden."

Daarmee is het ongeveer net zo oud als het Johannesevangelie, waarmee het ook andere opvallende zaken gemeen heeft:

- Net als Judas beschouwt Johannes zich in zijn eigen evangelie als de "ware" discipel (de discipel die Jezus liefhad).

-Beide evangelies zijn later dan Marcus, Mattheus en Lucas ontstaan en zijn daarom zeker niet door de als auteur gesuggereerde discipel geschreven.

-Beide evangelies zijn veel minder dan de andere drie op te vatten als complete "biografieën" (hoe onjuist die term op zich ook is), maar pikken er verhalen uit, benadrukken bepaalde theologische controverses en bevatten meer theologische statements (Ik ben de weg, ....... Alleen door mij .... e.d.). Het zijn geschriften die ontstaan zijn in de stromingenstrijd die, driekwart eeuw na de vermeende dood van Jezus, het vroege Christendom verdeelt en in die strijd verschuilt de auteur zich achter de naam van een discipel om de eigen visie meer authoriteit mee te geven. Daar waar het Judasevangelie meer aansluit bij de Joodse achtergrond van het Christendom (zie Van Oortcitaat op eind), zet het Johannesevangelie zich juist het meeste af tegen de Joden (met alle rampzalige, doch nooit bedoelde latere gevolgen vandien).

In die stromingenstrijd heeft de gnostische richting het uiteindelijk afgelegd, gelukkig maar, zou ik zeggen, want - in tegenstelling tot wat New Agefreaks ons willen doen geloven -is het mensbeeld en zeker het vrouwbeeld dat de gnostiek erop nahield zeer negatief (doch dat is een andere discussie).

Ter Linde is en flapdrol (hij doet hier niet mee, dus ik neem aan dat ik dat hier mag zeggen?). Zijn commentaar was beschamend en zijn houding koren op de molen van alle DVCadepten en aanverwante complotdenkers. Hierbij een heel wat zinniger commentaar van Hans van Oort uit 2005:

Een van de zeer weinigen die op de hoogte zijn van de inhoud van het Evangelie van Judas, is prof. dr. Hans van Oort uit Zeist. Hij werkt momenteel zelfs aan een vertaling en exegese. "Ik ben ermee in aanraking gekomen als uitgever van de Nag Hammadi and Manichaen Studies, die bij Brill in Leiden verschijnt. Deze serie heeft een brede redactie en daarbinnen gaan delen van de tekst al enige tijd rond. De letterlijke inhoud mag ik nog niet bekendmaken, maar ik mag er wel in grote lijnen over spreken. Dat hebben onderzoekers elkaar en de Maecenas-stichting beloofd."

De kerkhistoricus, gespecialiseerd in Augustinus, gnostiek, manicheïsme en Nag Hammadi, organiseerde op eigen initiatief een persconferentie en lezingen als tegenstem tegen "alle nonsens" die de afgelopen tijd over het Judasevangelie is gezegd en geschreven.

Van Oort verwijst de gedachte dat Judas zélf de auteur is van het naar hem genoemde evangelie resoluut naar het rijk der fabelen. "Dat zal geen redelijk denkend mens aannemen." Wel staat vast dat het document geen vervalsing is, maar een oorspronkelijke tekst die naadloos aansluit op oude gnostische tradities. "Gnostici zijn notoire dwarsliggers; echte protest-exegeten", legt hij uit. "Tegelijk zijn ze bewaarders van oeroude overleveringen, waaronder tradities uit de oergemeente in Jeruzalem. Daarom is deze vondst enorm belangrijk: zij brengt ons in aanraking met ideeën uit het vroegste christendom. Er zijn overigens goede gronden om aan te nemen dat het Judasevangelie al rond 150 na Christus bekend was."

In dit evangelie voert Judas een goddelijk bevel uit - een typisch gnostische denkwijze. "Deze visie staat in de traditie van het goddelijke 'moeten', dat we bijvoorbeeld ook in Lucas 24 vinden", zegt Van Oort. "Er zit een goddelijk raadsplan achter Jezus' kruisdood. Het woord 'overleveren' heeft in de canonieke evangeliën een negatieve klank en wordt vaak met verraden vertaald. Het Griekse werkwoord kan echter ook een positieve lading hebben. Gnostici kleuren dit 'overleveren' inderdaad positief in. Jezus' kruisdood was de doodssteek voor de boze machten die de ziel van de mens, zijn 'lichtelement', geknecht houden in het aardse bestaan. Judas is volgens hen 'de ware discipel', omdat hij als enige van dit plan wist en zijn Meester hielp het uit te voeren."

en

Hoe verklaart u het enthousiasme waarmee dit soort verhalen, evenals bijvoorbeeld 'De Da Vinci Code', wordt onthaald?'

"De invloed van De Da Vinci Code is enorm, hoewel het boek inhoudelijk vrijwel volkomen apekool is. Maar mede hierdoor is alles wat met het - vooral afwijkende - vroege christendom of het Vaticaan te maken heeft, ineens 'hot'. Vandaar ook die eerste, zwaar aangedikte berichtgeving in Het Parool. Het Vaticaan zou van deze ontdekking wankelen ... dat is pure fantasie! Het Vaticaan verbergt in principe niets.[*] Uiteraard is het niet uitgesloten dat we in de enorme bibliotheken daar nog onverwachte dingen ontdekken, maar dat kan in principe in elke oude bibliotheek met veel geschriften. Enkele jaren geleden kwam er in Mainz bijvoorbeeld zomaar een codex met onbekende preken van Augustinus boven water. In Egypte komt bijna elk halfjaar wel iets belangrijks onder het zand vandaan!"

Rond 1950 kreeg het zogenaamde Thomasevangelie ook een enthousiast onthaal. Toch hebben maar weinig mensen dit geschrift uiteindelijk gelezen. Verwacht u dat het Judasevangelie eenzelfde lot beschoren is?

"Het Thomasevangelie bestaat uit 114 losse spreuken. Het Evangelie van Judas is daarentegen een echt verhaal, maar dan met een vooral gnostisch of, zoals ik zeer zeker óók constateer, een heel oud Joods-christelijk karakter. Hier raken we dus aan de traditie van de oergemeente in Jeruzalem."

Welke houding moeten bijbelgetrouwe christenen volgens u aannemen ten aanzien van dit gnostische geschrift?

"Ik heb soms moeite met de naam 'bijbelgetrouwe christenen', want de Bijbel is enorm rijk en geschakeerd en dat zie je eigenlijk bij geen enkele stroming binnen de wereldwijde christenheid in alle rijkdom terug. Maar goed, ik begrijp wat u bedoelt. Voor mij is helder: de canonieke evangeliën zijn de oudste en hebben dus kennelijk ook in de vroege Kerk de beste papieren gehad. Maar van die andere evangeliën kun je veel leren om de canonieke beter te verstaan! Ook door het Judasevangelie zijn voor mij nu al delen van het Nieuwe Testament opengegaan waarvan ik zeg: 'Staat dat er echt?' En dan blijkt het er inderdaad te staan. Bijvoorbeeld dat Christus de machten in de hemelse gewesten onttroond heeft en dat daardoor alles is 'losgemaakt'."

De hamvraag: werpt het Judasevangelie nieuw licht op 'de historische Jezus'?

"Niet direct, maar zeker wel indirect. Er staat unieke informatie in over de wijze waarop een deel van de eerste christenen Hem heeft gezien."(**)



Bron:http://vroegekerk.nl/content.php?id=72

*) Die is voor alle complotdenkers die ongetwijfeld weer op dit onderwerp af zullen komen als vliegen op de stront.

**)En die is voor Ter Linde

[Lala]

dit verbaast me elke keer weer als ik een christen zie.

is dat niet een tikkeltje generaliserend?

Ik ben christen, maar ik ben het ook helemaal met je eens. De bijbel is wel belangrijk voor mij, maar ik besef terdege dat de verhalen niet op waarheid berusten, maar juist heel veel symboliek herbergen. Maar goed, je bedoelde het ook vast niet zo, er zijn idd christen-fundamentalisten die de bijbel voor de hele waarheid en niets dan de waarheid aannemen. Dat vind ik wat kortzichtig, tis moeilijk discussiëren met die mensen.

En nu weer ontopic: Wat een koel topic!

[Johan2]

dit verbaast me elke keer weer als ik een christen zie.

is dat niet een tikkeltje generaliserend? .... Maar goed, je bedoelde het ook vast niet zo, ...

Ik vrees dat Animus het wel zo bedoelde, dat Animus niet het onderscheid kan maken dat jij wel kunt maken. Ik begrijp dat flame bites niet mogen, maar of dit soort fleem bites beter werken?

[Lala]

Nouja, als Animus het wel zo bedoelde, waar ik niet in geloof, horen we het vanzelf. Dan zou ik graag de eerste zijn die hem wat wijzer kan maken. Maar dan wel per pb, anders dwalen we af.

Iemand het stuk in Trouw van 8-04 gelezen?

[Johan2]

Iemand het stuk in Trouw van 8-04 gelezen?

Je bedoelt "Nieuw ontdekt evangelie maakt Judas nog intrigerender dan hij al was ?

De uitgebreide, en degelijke achtergrondstukken stonden op 6 en 7 in Trouw en zijn allemaal op de site gratis na te lezen, inclusief meer dan 40 commentaren, waaronder zowel zinnige als onzinninge, gelijk die van dit charmante dwaallicht:



Nu wij uit het astrologische teken Vissen naar Waterman zijn gegaan, komt er steeds meer aan het licht, en komen wij misschien eindelijk in het Licht. Marije (06-04-2006)

marije, amsterdam, (06-04-2006, 20:49:45 uur)

Vanavond de documentaire op National Geographic. Ik vrees dat het op z'n Dan Browns gaat worden, maar misschien valt het mee.

[Dorus]

'Het Vaticaan verbergt in principe niets'

Wat dan met de Index librorum prohibitorum? Die is wel geen bron meer van straffen, maar er zijn toch nog altijd +/- 6.500 boeken 'verboden'.

Wat verbergt het Vaticaan dan 'niet'?

Voor informatie over de uitzending en de 'gospel of Judas':

http://www.ngc.tv/explore/judas/index.aspx

[Johan2]

'Het Vaticaan verbergt in principe niets'

Wat dan met de Index librorum prohibitorum? Die is wel geen bron meer van straffen, maar er zijn toch nog altijd +/- 6.500 boeken 'verboden'.

Wat verbergt het Vaticaan dan 'niet'?

Ja hoor Dorus. da's een heel ander verhaal. Appels en peren Dorus, en dat weet je best. Weet je wat? Maak er een apart topic van. Houden we ons hier bij het onderwerp.

Voor informatie over de uitzending en de 'gospel of Judas':  http://www.ngc.tv/explore/judas/index.aspx

Dank; dat was wel nuttig.

[Dorus]

Hartelijk dank dat u een ouwe heer zoals ik toch nog nuttig acht.

De vraag naar de index is wel degelijk on topic.

Er bestaat namelijk in de Sixtijnse kapel, als mijn geheugen mij niet in de steek laat, letterlijk een 'verboden ruimte', waar een aantal boeken voor de goegemeente verborgen worden gehouden. Dat is geen sprookje, maar bittere werkelijkheid.

Ik vraag alleen: waarom?

[OneStepForward]

Hartelijk dank dat u een ouwe heer zoals ik toch nog nuttig acht.

De vraag naar de index is wel degelijk on topic.

Er bestaat namelijk in de Sixtijnse kapel, als mijn geheugen mij niet in de steek laat, letterlijk een 'verboden ruimte', waar een aantal boeken voor de goegemeente verborgen worden gehouden. Dat is geen sprookje, maar bittere werkelijkheid.

Ja? Toon maar aan dan.

Ik vraag alleen: waarom?

Idd, waarom.

De RKK heeft immers geen lijst met verboden boeken meer.

En de RKK is de laatste tijd vrij makkelijk geschriften die niet zo "christelijk" zijn.

Het lezen dan, mee eens zijn is een ander verhaal.