[filosofie] Wat maakt een overtuiging ?

[Sjorssnors]

Ik besef dat ik met m'n controversiële kijk op alles nogal stellig over kom. Dit komt doordat ik conclusiegericht denk. Dit conclusiegerichte denken heeft z'n doorwerking op m'n perceptie van nieuwe waarnemingen (ook wat ik lees). Ik zal dan naar ik begrijp arrogant over komen, terwijl ik niet meer doe dan verwoorden wat ik begrijp.

M'n vraag is dan ook, 'wat doet iemand overtuigen' ?

(even ongeacht welke overtuiging)

[davidhume]

Ervaring.

[Sjorssnors]

Ervaring.

Hoe kan het dan dat de ene ervaring meer inpact heeft dan de andere ?

[Ger]

Dingen die mij overtuigen zijn een goede onderbouwing en argumentatie. Liefst met wetenschappelijk bewijs. Nu is dat niet altijd mogelijk (denk bijv aan discussies over religie) en dan is het vooral de onderbouwing en de manier van brengen van degene die mij wil overtuigen.

[Sjorssnors]

Dingen die mij overtuigen zijn een goede onderbouwing en argumentatie. Liefst met wetenschappelijk bewijs. Nu is dat niet altijd mogelijk (denk bijv aan discussies over religie) en dan is het vooral de onderbouwing en de manier van brengen van degene die mij wil overtuigen.

En als dat nou nieuwe waarnemingen betreft, waar je jezelf over moet overtuigen, wat overtuigt je dan ?

[davidhume]

Ervaring.

Hoe kan het dan dat de ene ervaring meer inpact heeft dan de andere ?

Bedoel je met meer impact meer overtuiging? Ik zelf denk:”Hoe meer ervaring hoe meer overtuiging”. Hoe echter de interpretatie van ervaringen in zijn werk gaat, weet ik niet. Hoe komt het bijvoorbeeld dat mensen geloven in een God?

[Ger]

En als dat nou nieuwe waarnemingen betreft, waar je jezelf over moet overtuigen, wat overtuigt je dan ?

Even voor de duidelijkheid. Bedoel je dat als ik iets zie, hoe ik dat dan interpreteer? Dat vind ik een moeilijke eigenlijk... Ik ben over het algemeen vrij nuchter, het is zoals het is. Of bedoel je iets anders?

[PNCO]

Ervaringen van het nu

[alinda]

Dat hangt af van persoonskenmerken (bv. voorkennis en interesse), boodschapskenmerken (bv. aantrekklijkheid en begrijpelijkheid) en contextkenmerken (bv. medium en storingen). Het Elaboration Likelihood Model van Petty en Cacioppo zegt dat als je gemotiveerd bent en de mogelijkheid hebt om een boodschap goed te verwerken, je beinvloed wordt door de sterkte van de argumenten. Dan wordt je dus overtuigd als er goede argumenten in de boodschap gebruikt worden en juist niet als er slechte argumenten in de boodschap gebruikt worden. Ook de gedachten die jezelf genereert bij het lezen van de boodschap zijn van invloed op het overtuigingsproces. Als je echter niet gemotiveerd bent en of the mogelijkheid hebt (door persoonskenmerken, boodschapskenmerken of contextkenmerken) dan wordt je beinvloed door oppervlakkige kenmerken van de boodschap, zoals de bron of het aantal argumenten.

Ja ja ik heb wel opgelet tijdens mijn colleges communicatiewetenschap.

[Sjorssnors]

Stel : Je bent op vakantie in het buitenland, en allerlei 'nieuwe' (onbekende) waarnemingen vallen je op. Stel, dat een verzameling van nieuwe waarnemingen je een indicatie geven voor een bepaalde situatie, die je totaal vreemd is. Het valt je wel op, en je ziet een bepaalde samenhang, waardoor je er een conclusie over kan maken. Er is verder niemand die je informeert, en je bent op jezelf aangewezen.

Hoe maak je zo'n overkoepelende conclusie (overtuiging) ?

[Ger]

Pfoe, hoe maak ik die? Da's een goeie. Meestal is dat een geleidelijk proces.

Je ziet A, dat valt je op, maar omdat het op zichzelf staat doe je er niets mee. Vervolgens zie je B, wederom op zichzelf staand dus doe je er ook niets mee.

Dan zie je C, en dan denk je "hé, da's opvallend, dat is te linken aan A en B". Er begint je wat te dagen.

Als je vervolgens D ook nog ziet, dat ook in het plaatje past, dan komt langzaam de overtuiging dat er "iets" (je conclusie) is.

Voor "zien" kun je trouwens ook alle andere waarnemingen invullen.

Zolang ik de waarnemeningen zelf doe, of verneem uit een voor mij betrouwbare bron, dan ben ik overtuigd. Anders niet.

[Sjorssnors]

Je ziet A, dat valt je op, maar omdat het op zichzelf staat doe je er niets mee.  

Vervolgens zie je B, wederom op zichzelf staand dus doe je er ook niets mee.  

Dan zie je C, en dan denk je "hé, da's opvallend, dat is te linken aan A en B". Er begint je wat te dagen.

Als je vervolgens D ook nog ziet, dat ook in het plaatje past, dan komt langzaam de overtuiging dat er "iets" (je conclusie) is.  

Precies, en precies dáár gaat het bij de ene mens zo, en bij de andere zo. De ene zal dan bij het waarnemen van C een bepaalde beredenering maken (A+B+C+?=X?), en de andere doordat hem 'onbewust' het antwoord 'ingegeven' wordt. Doordat onbewuste processen al de informatie onderbouwt hebben in één geheel van begrip, zal ook oprecht beoordeeld worden. De beredenerende manier werkt echter in de omgekeerde richting, namelijk door specifieke bewuste beredeneringen de onderbouwing aan te tonen (lineair).

Die lineaire manier, is dat niet wat het overgrote merendeel van alle mensen momenteel doet ?

[Veertje]

@Sjors: het volgende is niet vervelend bedoeld maar een verwoording van wat er zich afspeelde bij mij bij het lezen van deze topic. Dat proces vond ik nu juist heel mooi passen in deze discussie.

Laat ik bij een poging tot het beantwoorden van de vraag nu eens deze topic nemen als uitgangspunt. Bij het lezen hiervan kom ik tot een bepaalde overtuiging. De vragen die Sjors stelt zorgen ervoor dat ik ga geloven dat Sjors uiteindelijk aan wil tonen dat behalve ervaring ook intuïtie een belangrijke factor MOET zijn bij het totstandkomen van een overtuiging. Hoe kom ik nu tot die specifieke overtuiging?

• Ervaring (intuïtie is een veelbesproken onderwerp in Sjors' bijdragen op dit forum)
• Logische redenering (Sjors blijft vragen stellen, ervaring alleen is geen antwoord op de vraag wat hem betreft - hij is op zoek naar een andere factor)
• Empirisch "bewijs" via introspectie. De eerste gedachte die bij mij opkwam was: "als ik te maken heb met zaken die ik niet ken, en daar een "overtuiging" over moet vormen dan is die overtuiging bij mij gebaseerd op een "hunch", een gevoel. Moet ik daar een naam aan geven dan is dat intuïtie. Waarbij dan de gedachte opkomt: hee, dat is waar Sjors het alsmaar over heeft (met alle "diepere" uitleg over wat intuïtie precies is). Hij stuurt hier met zijn vragen vast op aan. Bij mij heeft zijn vraagstelling het in ieder geval het beoogde effect.
• Intuïtie (gezien het feit dat ik niet kan bewijzen dat Sjors met de vraagstelling ergens op afstuurt, maar daar toch van overtuigd ben, kan ik alleen maar concluderen dat mijn overtuiging voornamelijk gebaseerd is op intuïtie, een gevoel, een "hunch")

Edit: dit heb ik geschreven voordat ik Sjors' laatste antwoord zag.

[Sjorssnors]

Intuïtie (gezien het feit dat ik niet kan bewijzen dat Sjors met de vraagstelling ergens op afstuurt, maar daar toch van overtuigd ben, kan ik alleen maar concluderen dat mijn overtuiging voornamelijk gebaseerd is op intuïtie, een gevoel, een "hunch")

Inderdaad, hier was ik op uit. De ene zal meer z'n intuïtieve benadering gebruiken, de andere niet. Echter hoeft het niet een "hunch" te zijn, maar kan het ook een zekerheid zijn, naar mate je er op vertrouwd hebt. De meeste overtuigingen van mensen hebben echter 'niet' deze impliciete manier van benaderen. Is het dan ten aanzien van overtuigingen wel goed dat deze verschillende (mogelijk minder inziende) benaderingen beide gehanteerd mogen worden ? Veroorzaakt dit niet veel te veel frustraties en obstakels ?

[Louise]

Intuitie speelt mee, zeker in bepaalde situaties.

Wat ik me afvraag, als je bv kijkt naar dit wetenschapsforum.

Ik weet niet goed het wetenschappelijke te onderscheiden. Geregeld stel ik me de vraag: WAT lees ik nu eigenlijk. Wat is nu wel of niet wetenschappelijk bewezen etc. Dan ga ik niet echt af op intuitie. In zulk soort situaties ga ik daar niet 100% op vertrouwen. Wanneer ik dat wel doe, in andere situaties, zou ik nog wel een vraag in me achterhoofd houden; is het wel zo wat mijn intuitie zegt.

Daarbij wil ik wel zeggen dat ik niet perce uit ben op absolute conclusies in discussies.

Eerder op "overal" een beetje van meepikken. (wat mijn interesse heeft)

Heeft ook mee te maken dat vanuit de wetenschap over 1 thema verschillende meningen zijn.

Wat is eigenlijk het verschil tussen intuitie en vooroordelen? Hoe benoem je dat?

Groetjes