Puzzels
Latency is de tijd die nodig is voor een datapakket om van de ene naar de andere computer te reizen. We meten deze waarde in milliseconden. Het lijkt maar een klein getal, maar soms kan zelfs een enkele milliseconde een groot verschil maken. Dat speelt vooral bij toepassingen waar timing alles is. Denk bijvoorbeeld aan wetenschappelijke simulaties via de cloud.
Hoeveel vertraging er op de lijn zit, heeft te maken met de afstand, de routing, de hardware en eventuele congestie. Bedenk je dat het best eens kan zijn dat een server in Amerika staat, terwijl verbinding vanuit Nederland gevraagd wordt. Dan is de kans op vertraging groter, met alle gevolgen van dien.
Vertraging zorgt voor irritatie bij gamers
Onder gamers is latency een hot topic. Ze hebben het liefst zo goed als geen vertraging. Het is namelijk de direct meetbare vijand: een schot dat te laat aankomt, een trage raceauto of een stem die achterloopt in een teamgesprek. Het verstoort niet alleen de spelervaring, maar ook de competitie. Vooral in e-sports is de strijd om lage pingtijden er eentje die draait om winst of verlies.
Spelers investeren dan ook in krachtige hardware. Ze willen alleen het beste internet abonnement. Een pingtijd van 10 ms biedt een merkbaar voordeel ten opzichte van 40 ms. Daarom kiezen professionele gamers vaak voor glasvezel en routers die helemaal geoptimaliseerd zijn voor lage latency. Het internet mag zeker niet haperen op cruciale momenten.
Wetenschap in de cloud: het liefst zonder vertraging
Gamers zijn niet de enigen die afhankelijk zijn van goed en snel internet. Ook wetenschappers ervaren elke dag de impact van latency. Moderne onderzoeksprojecten draaien op enorme hoeveelheden data. Die data wordt verstuurd tussen servers en datacenters. Astronomen die live observaties ontvangen van radiotelescopen of genetici die via cloudplatforms DNA-sequenties analyseren: ze kunnen allemaal niet wachten tot een pakketje ontvangen is. Een mooi voorbeeld hiervan is hoe AI oorsmeer kan analyseren.
Dankzij een lage latency kunnen onderzoekers wereldwijd tegelijk samenwerken. Komt er congestie op de lijn, dan kan dat zorgen voor niet-kloppende gedeelde simulaties en een slechte dataverwerking. Goed glasvezelinternet maakt dus niet alleen sneller werken mogelijk, maar zorgt er ook voor dat nieuwe vormen van onderzoek een kans krijgen.
Wat heeft de infrastructuur ermee te maken?
Om tot een goed, snel en betrouwbaar netwerk te komen, is de fysieke infrastructuur bepalend. Glasvezelnetwerken, datacenters en backbone-knooppunten zorgen ervoor dat het internet nieuwe kansen voor de maatschappij schept. Glasvezel is verreweg de efficiëntste manier om eventuele latency te beperken. De lichtsignalen bewegen namelijk vrijwel zonder weerstand door de kabels. Toch is niet alle glasvezel gelijk. Het aantal schakelingen, routers en verbindingsovergangen bepaalt of data soepel of met vertraging reist.
Providers investeren daarom in directe routes tussen grote steden, de zogenoemde ‘low latency corridors’. Voor bedrijven en instellingen die afhankelijk zijn van realtime communicatie, zijn zulke verbindingen een absolute must. Thuisgebruikers hebben zulke geavanceerde verbindingen niet nodig, en zijn verbonden met een iets minder luxe netwerk.
In de toekomst nog minder vertraging
De toekomst is rooskleurig. De volgende stap in de strijd tegen latency ligt in technologieën als edge computing en 5G. In plaats van dat alle data naar een centraal datacenter moet reizen, worden berekeningen straks dichter bij de gebruiker uitgevoerd: ‘aan de rand van het netwerk’. Daarom heet het ook ‘edge computing’. De latency kan daardoor dalen tot onder de 5 milliseconden.
Een extreem lage vertraging maakt bijvoorbeeld zelfrijdende auto’s en chirurgische robots mogelijk. Voor onderzoekers betekent minder dan 5 milliseconden vertraging een directe toegang tot sensordata, terwijl de gamer straks cloud gaming niet meer kan onderscheiden van lokaal spelen. Steeds meer digitale interacties vinden realtime plaats, en dat is een milliseconde veel meer dan alleen een getal. Het geeft aan hoe kwalitatief een verbinding is. Dat wordt in de toekomst alleen maar beter, dat is zeker.
