HansH schreef: ↑wo 02 jul 2025, 18:44
ik zou voor 1 gaan. punt is wel dat je 'beste' vanuit verschillende invalshoeken kunt definieren:
beste=goedkoopste
beste= meeste afkoelen
beste= behagelijk afkoelen
etc.
Zou, bij een duik in zee of een meer, wel het beste zijn tegen de opwarming van de Aarde en dus een kleinere ecologische voetafdruk geven.
Ik had eerder dit geschreven, maar dacht dat is nogal overdreven voor een forumreactie. Maar misschien nog voor de OP (over gezondheid) en wie weet:
Ventilatoren geven comfort… maar ze koelen niets.
Ze verplaatsen alleen lucht, zodat zweet sneller verdampt en je huid koeler aanvoelt. Maar fysisch gezien wordt alle elektrische energie uiteindelijk omgezet in warmte: de motor, wrijving, en zelfs de afgevoerde lichaamswarmte blijven in de kamer hangen. Dus het geeft tijdelijk comfort, maar de ruimte (kamer) warmt enigszins op.
Een ventilator koelt de lucht dus geenszins af, maar zet elektrische energie om in luchtverplaatsing (mechanische energie), die eindigt uiteindelijk gewoon als warmte: via motorverlies, wrijving, en zelfs je eigen lichaamswarmte die sneller afgegeven wordt (door zweetverdamping) en de ruimte zelf en alles erin wordt iets warmer. (In tegenstelling tot airco's.)
Wat betreft die zweetdamp: bij het verdampen van zweet komt er in feite puur waterdamp in de lucht, net zoals bij distillatie. Dat is op zichzelf lichamelijk niet ongezond, zoals Bladerunner al uitlegde. De luchtvochtigheid stijgt daardoor wel, en bij hoge temperaturen kan dat benauwd aanvoelen. Stress en slapeloosheid door dat klamme gevoel zijn natuurlijk óók ongezond, dus het is wel degelijk relevant.
Airco’s kunnen bij slecht onderhoud juist meer gezondheidsrisico’s opleveren (zoals droge lucht of bacteriën), al koelen ze wel echt.
Ventilatoren zijn tot ongeveer 36% effectief t.o.v. airconditioning in het verminderen van kerntemperatuur bij gezonde volwassenen. [1]
Bij ouderen (≥ 60 jaar) blijkt uit experimenten (42 °C, 45 % RV) dat ventilatoren geen significante afkoeling bieden en zelfs tot stress kunnen leiden. [2]
Verder kunnen ventilatoren stof of schimmeldeeltjes rondblazen (schimmelvorming in huis veroorzakend), vooral als ze niet goed schoongehouden worden, wat tot verschillende gezondheidsklachten kan leiden, zeker bij gevoelige mensen. [3]
En stel dat 5 miljard mensen 8 uur per dag een ventilator gebruiken: dat is een paar kerncentrales aan extra stroomverbruik. Vooral als die energie uit fossiele bronnen komt, draagt het dus ook nog eens bij aan wereldwijde opwarming, ironisch genoeg juist door de hitte.
Waardoor nog meer ventilatoren en airco systemen met nog meer opwarming. Ongezond dus voor alles en iedereen bijna op Aarde.
Een ouderwetse waaier doet qua effect iets soortgelijks, maar zonder CO₂ of netverliezen. Spierkracht is gratis.
1.
https://www.sciencedirect.com/science/a ... 9624000305
2.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5489014/
3.
https://zomasleep.com/blog/sleeping-wit ... ygIOeT0VUD
PS.
Wat wetenschap hier verder over zegt en gezien dit onder het subforum thermodynamica staat, kom ik weer even aan met systemen!
In thermodynamica spreken we, kort gezegd, over gesloten systemen (geen massa-uitwisseling, wel energie-uitwisseling), open systemen (massa en energie kunnen beide in- en uitgaan), én geïsoleerde systemen (geen massa of energie-uitwisseling).
Bij ventilatoren in een kamer is het systeem meestal deels open, er is warmte-uitwisseling met buiten, luchtverversing, etc. Maar voor praktische berekeningen kun je vaak aannemen dat alle gebruikte elektrische energie uiteindelijk als warmte in de betreffende ruimte terugkomt.
Je kunt er wetenschappelijk dieper en dieper op ingaan zoals altijd, bijvoorbeeld met entropie of de samenstelling van de lucht, luchtvochtigheid misschien en en en
Simpel gezegd: zonder warmteafvoer koelt een ruimte nooit af. Dat is thermodynamica 101. Een airco voert warmte actief af naar buiten (open systeem), dus de ruimte en alles erin koelt daadwerkelijk af. Kost alleen veel meer stroom dus voor de aarde als vrijwel volledig bloody gesloten of geïsoleerd systeem, warmt deze boel nog weer sneller op bij meer en meer gebruik ervan.