Houdbaarheid oxaalzuur

[JeOma]

Hallo, ik ben redoxproefjes aan het uitvoeren, en we krijgen het proefje met oxaalzuur en een oxidator niet aan de gang. Geen reactie met koper(II)sulfaatoplossing, niet met ijzer(III)chlorideoplossing, zelfs niet met kaliumpermanganaatoplossing. De pot oxaalzuurdihydraat is nog van voor de oorlog (de 80-jarige welteverstaan). Zou het kunnen dat het oxaalzuur reeds geheel of gedeeltelijk geoxideerd is? Zo ja, hoe, en hoe kan ik dat voorkomen? Zo nee, wat is dan wel het probleem?

Bij voorbaat dank!

[Marko]

Vast oxaalzuur is niet oneindig houdbaar maar toch wel heel erg lang. Het kan oxideren, maar daarbij ontstaat CO₂, dus als er iets aan vast materiaal in de pot zit is dat zeker geen geoxideerde oxaalzuur.

Maar als je zelfs met KMnO₄ (wel aangezuurd neem ik aan?) geen reactie krijgt is er wel wat raars aan de hand.

Lost de oxaalzuur wel goed op?

[JeOma]

Met KMnO₄, aangezuurd met zwavelzuur, vindt er geen reactie plaats. Ook niet als ik het oxaalzuur eerst oplos. Het valt me daar wel bij op dat het oxaalzuur knettert als het oplost. Is dat normaal?

[JeOma]

Met een beetje geduld vindt er toch een ontkleuring plaats van het permanganaat. Er is echter geen gasontwikkeling waar te nemen. We gaan eens spelen met concentraties, misschien krijg ik hem nog wel aan de praat.

[Marko]

Voor enigzins normale concentraties zou de reactie tussen beide vrijwel instantaan moeten zijn. Welke concentraties permanganaat / zuur / oxaalzuur gebruik je nu?

[JeOma]

Een spatelpunt (~60mg) oxaalzuurdihydraat, 2 vingers permanganaatoplossing 10mM, een scheutje 0.5M zwavelzuur.

[Marko]

Ik weet niet wat voor volume-eenheid een vinger is maar ik ga er maar vanuit dat dat in de ordegrootte 10 mL zit; dan heb je dus 0.1 mmol permanganaat.

60 mg oxaalzuurdihydraat, dat is ongeveer 0.6 mmol, dat zou genoeg moeten zijn om de permanganaat te ontkleuren.

Of een scheutje 0.5 M zwavelzuur genoeg is weet ik niet. Normaal doet men deze titraties (bij wat hogere temperatuur overigens) in een omgeving van 5 volumeprocent zwavelzuur - dus 5 mL geconcentreerd zwavelzuur en 95 mL oxaalzuuroplossing. Maar dat komt overeen met 10 massaprocent en dat is ongeveer 1 M. Nu kan het met iets minder ook, maar je begint al met 0.5 M en gaat dan nog verder verdunnen. Door een scheutje bij 2 vingers te doen zul je wellicht te laag uitkomen. Zeker als een en ander bij kamertemperatuur is kan de reactie wat langzaam zijn.

Het kan het ook zeker zo zijn dat je helemaal geen gasontwikkeling ziet: Uit 10 mM permanganaat vorm je 25 mM CO2, terwijl de oplosbaarheid van CO₂ ongeveer 30 mM is.