radioactieve deeltjes

[always]

Stel je hebt op je lichaam bepaalde radioactieve deeljtes kunnen die dan straling uitzenden naar je omgeving of wordt die straling voornamelijk opgenomen door je huid of kleding. Maw is er een bepaalde richting van die straling en reikt dat ver?

[Thionyl]

Heb je het hier over alfa, beta en gamma straling?

[always]

ja, of misschien ook nog andere bijv. neutronenstraling etc, maar alfa beta en gamma zijn dacht ik wel de meest gebruikelijke soorten radioactieve straling die schadelijk kunnen zijn voor mensen bij een kernramp of zoiets.

[NW_]

Radioactieve straling heeft geen voorkeursrichting, zal zich dus in elke richting gaan verplaatsen. Alfa- en bètastraling zullen zich eerder beperkt gaan voortplanten in de lucht (enkele cm). Gammastraling kan zich veel verder door de lucht gaan verplaatsen.

[always]

Stel ik heb een vervallend radioactief atoom op mijn lichaam en iemand staat naast mij. Zijn wij dan even kwetsbaar voor die straling of zullen die atomen zo omgeven zijn door mijn huid of kleding dat de kans op externe straling veel kleiner is?

[Thionyl]

In principe gaat straling eeuwig door, behalve als er interactie plaats vindt. 
Een ongeladen deeltje heeft nauwelijks interactie, dus laten we de neutronen en neutrinos enz er even buiten laten.
 
Dit weet ik er zo ongeveer van :
 
Dan heb je Alfa-deeltjes, zijn groot zeg 2p2n en daarbij + geladen. Die komen dus niet ver, een stukje papier houdt ze al tegen. Ken alle getallen niet uit het hoofd, maar veel verder dan ca 10 cm in lucht is al vrij ver. Dringt niet? door de huid, maar kan er wel inkomen. Betekent niet dat ze ongevaarlijk zijn, je zal ze maar in je longen/maag/darm enz. hebben gekregen via ademhalen of eten, brrrr.
 
De beta's zijn elektronen, dus vele malen kleiner. Komen ook veel verder > 25 m  in lucht. Echter een stuk Alu van 1 mm is al ondoordringbaar voor ze. 
Maar in je lichaam botsen ze regelmatig en ioniseren oa DNA, met alle gevolgen van dien en dat soms meerdere malen, totdat de energie op is.
 
Gamma's zijn zoals fotonen, nog kleiner dan beta's, maar energierijker. Meestal weinig interactie, maar het deel dat het wel doet levert een foto op zoals een Röntgen-foto. Ook daarop zie je dat compacter materiaal, botten en zo, een grotere kans hebben met gamma's te botsen, dan zacht weefsel.
 
Iets van dat alles krijgen we allemaal wel en zolang de dosis beperkt blijft, heelt het ook meestal wel.
 
Moeilijk te zeggen wat gevaarlijker is, ik denk de alfa's. Omdat je die moeilijk opspoort en makkelijk inwendig kan krijgen.
 
PS richting is naar alle kanten, tenzij bijv. bewust gericht door een magneetveld oid. .  

[always]

wat bedoel je met richting is naar alle kanten? Bedoel je dan dat er geen voorkeursrichting is maar elk deeljte van de straling alle mogelijke richtingen uit kan gaan, of bedoel je dat elke deeltje steeds alle kanten uitgaat? Ik vermoed dat voor alfa en beta straling alleen het eerste van toepassing is. Voor de gammastraling zou mss een sferische straling mogelijk zijn, maar daar ben ik niet zeker van.

[Thionyl]

Straling is een statistisch gebeuren en hoe en waarheen een atoom dat uitstraalt? Geen idee, dus naar alle richtingen is mogelijk. Het perfecte random gebeuren dus.   

[Doc Brown]

Stel je hebt op je lichaam bepaalde radioactieve deeljtes kunnen die dan straling uitzenden naar je omgeving of wordt die straling voornamelijk opgenomen door je huid of kleding. Maw is er een bepaalde richting van die straling en reikt dat ver?

 

Een radioactieve bron, of dat nu een alfa, beta of gammastraler is, zendt in alle richtingen straling uit (in het geval van een puntbron is dit stralingsveld isotroop ofwel in alle richtingen gelijk).

Dit betekent in geval van een huidbesmetting (radioactieve stof op/in de huid) dat 50% het lichaam in straalt en 50% de andere kant op.

Afhankelijk van de stralingssoort zal deze volledig (alfastraling), gedeeltelijk (betastraling) of voor een heel klein gedeelte (gammastraling) door de kleding worden tegengehouden.

Het is zelfs zo dat alfastraling niet door de opperhuid heen komt (reikwijdte in lucht van alfa's is maximaal circa 7 cm). De stralingsgevoelige cellen van de huid zitten, gemiddeld over het hele lichaam, op een diepte van circa 70 micrometer. Dus op het moment dat straling niet tot 70 micrometer diep in de huid komt, treedt er geen stralingsschade aan de huid op.

Dit is een ander verhaal voor betastraling (reikwijdte in lucht < 10 m voor de meeste betastralers). De in de praktijk toegepaste betastralers zenden beta's uit die maximal 1 cm diep lichaam doordringen. De beta's zorgen dus voor een hoge huiddosis.

De meeste gamma's (reikwijdte in lucht oneindig) zullen vrijwel ongehinderd de huid passeren en de dosis voor een deel in de rest van het lichaam afgeven en een deel zal het lichaam weer ongehinderd verlaten. De huiddosis ten gevolge van gammastralers is gemiddeld een factor 55 kleiner dan die van een betastraler, onder de voorwaarde dat de activiteit van de beta- en gammabron en de emissiewaarschijnlijkheid van de uitgezonden beta's/ gamma's gelijk is.