Die katalysator die doet niets vaags hoor, die doet vaak gewoon mee aan de reactie. Kijk, zonder kat heb je een reactie, bijvoorbeeld:
Code: Selecteer alles
AX + B -----> AXB intermediair -----> A +XB
E = 0 E = 50kJ/mol E = -5kJ/mol
Nu met een katalysator.
Code: Selecteer alles
AX + B + kat ---> AXkat + B ----> AXkatB intermediair ---> A + XkatB ----> A + XB + kat
E = 0 E = 1kJ/mol E = 10kJ/mol E = -3kJ/mol E = -5kJ/mol
De totale energieverandering van deze hypothetische reactie blijft -5kJ/mol, maar de activeringsenergie is in het ene geval 50kJ/mol en in het andere geval 10kJ/mol. De katalysator doet wel mee aan de reactie, maar komt aan het einde ongewijzigd vrij. Het belangrijke verschil tussen de twee reacties is de energie van de intermediairen AXB en AXcatB: hier een energieverschil van 40kJ/mol. Hoe groter dat energieverschil, hoe beter de katalysator werkt. Dat is dus de "kracht" van de katalysator, en de eigenschap waarop de katalysator moet worden geselecteerd.
Alle reactiestappen zijn natuurlijk eigenlijk evenwichten.
Nog iets anders wordt het als er nog andere reacties mogelijk zijn, zeg bijvoorbeeld AB en X
2 als producten. Als zo'n storende reactie een activeringsenergie heeft die lager ligt dan de gewenste reactie (zeg 30kJ/mol), dan zullen er zonder kat bijna alleen nevenproducten worden gevormd, en met kat bijna alleen de gewenste producten. Op die manier kan een katalysator niet alleen de snelheid, maar ook de selectiviteit van een reactie beïnvloeden.