PuzzelsIk heb het gevoel, erover pratend met anderen ben ik niet de enige, dat hoe ouder je wordt, hoe sneller de jaren voorbij lijken te gaan. Hoe sneller het einde van het jaar, of van de zomer, daar al niet weer is. Natuurlijk is dit ook afhankelijk van wat er gebeurd is gedurende een bepaalde periode, maar als je er achteraf naar kijkt komt het wel zo over.
Een onderzoek hiernaar bij een heleboel mensen van alle leeftijden waarbij dit op een doordachte manier bevraagd wordt kan interessant zijn.
Logisch erover nadenkend hoe dat komt, kom ik dan tot het volgende. Je hebt herinneringen van nagenoeg je hele leven, vanaf je geboorte, al zitten die nog zo ver weg er is altijd nog wel iets. [Voor de biologen: ik neem nu 'vanaf je geboorte' maar misschien kan het zelfs nog vroeger; vanaf wanneer kunnen je hersenen herinneringen 'maken'?] Eén jaar in de hele geschiedenis van je leven neemt procentueel steeds een kleiner deel ervan in. Mijn redenering is dan dat je perceptie van tijd verandert omdat je dus al steeds langer leeft. De jaren lijken steeds sneller voorbij te gaan.
Als je deze relatieve verhouding (perceptie van hoe lang een jaar duurt ten opzichte van de lengte van je leven) wiskundig beschrijft gaat dat dan zo.
Stel a=je huidige leeftijd.
Ga uit van de perceptie die je nu hebt, op deze leeftijd, over hoe lang een jaar is. De theorie is dan dat je vroeger een andere perceptie had, en in de toekomst een andere zal hebben. Naar je huidige perceptie duurt een jaar dan als je half zo oud was dubbel zo lang (en als je dubbel zo oud bent half zo lang), dus op leeftijd y "duurt een jaar a/y jaar" volgens perceptie op leeftijd a.
En hoelang is iets dan geleden? Stel een gebeurtenis die in werkelijkheid x jaar geleden plaatsvond. Wat is de perceptie dan over hoelang dit geleden is? Dit is
\(\int_{a-x}^a\frac{a}{t}dt = a[\ln t]_{a-x}^a = a \ln a - a \ln(a-x) = a \ln\frac{a}{a-x}\)
.Voorbeeld: stel je bent 20 jaar oud. Iets dat 5 jaar geleden plaatsvond, is naar je huidige perceptie van de lengte van een jaar 20ln(20/15) jaar geleden, wat ongeveer 5,75 jaar of 5 jaar en 9 maanden is.
Dit kan ook nuttig zijn om te beschrijven "hoeveel langer iets geleden is" qua perceptie.
Voorbeeld: Stel je bent 20 jaar oud. Iet dat 5 jaar geleden plaatsvond is qua perceptie 20ln(20/15) jaar geleden. Iets dat qua perceptie dubbel zo lang geleden is, hoelang is dat in werkelijkheid geleden (stel dit gelijk aan x)?
20ln(20/(20-x))=40ln(20/15), dus ln(20/(20-x))=2ln(4/3), dus 20/(20-x)=16/9, dus x=20-20*9/16=8,75 jaar of 8 jaar en 9 maanden geleden.
Een onderzoek waarbij aan een heleboel mensen gevraagd wordt om lang geleden gebeurtenissen op te roepen en hun perceptie over hoelang die geleden zijn zou dit kunnen toetsen.
Echter zit ik eigenlijk met tegenstrijdige gevoelens. Ik weet dat een jaar altijd (ongeveer) even lang duurt, maar een ander gevoel voelt de tijd sneller vooruitgaan dan vroeger. In werkelijkheid kan je wellicht zeggen dat dat ook de perceptie beïnvloedt, en dit dus eigenlijk slechts voor het ene van de twee tegenstrijdige gevoelens klopt. Je weet vaak het jaartal wanneer iets plaatsvond, of als je wil weten hoelang het geleden is, dan kunnen andere gebeurtenissen helpen dit in te schatten omdat die bijvoorbeeld informatie geven over hoe oud je dan moet geweest zijn. Ook weet je gewoon altijd hoe oud je bent, en dat iets dat je meegemaakt hebt niet langer geleden kan zijn dan je leeftijd. Wij kennen onze leeftijd, wij zijn doordrongen van een jaarrekening, en dit heeft een heel grote invloed op hoe we tijd aanvoelen. Dit beïnvloedt dus ook je perceptie, en dus is wat hier staat eigenlijk al fout denk ik. Maar ik denk dat het wel nuttig is om te begrijpen waarom je gevoel hier tegenstrijdig in kan zijn.
Misschien dat mensen lang geleden, als ze niet wisten hoe oud ze waren en geen jaarrekening bijhielden, wel eerder deze manier van denken hadden en zouden zeggen dat een gebeurtenis "dubbel zolang geleden is" dan een andere, wanneer deze hebben plaatsgevonden op een manier net zoals ik het beschreven heb. Maar misschien dat kinderen ook nog op deze manier kunnen denken.
Het feit dat je nu wel op die manier denkt, waarbij je probeert af te leiden hoeveel jaar iets geleden is, maakt denk ik dat je dit niet gaat kunnen bevestigd zien in een onderzoek (of toch zeker niet in een onderzoek uitgevoerd bij volwassenen) en dat het dus eigenlijk ook niet klopt. Samengevat beschrijft het volgens mij wel een deel van de manier waarop je tijd opvat en waarom je daar tegenstrijdige gevoelens over kan hebben.
Als iemand een opmerking heeft hierover (of mijn vraag aan de biologen kan beantwoorden), of een andere theorie "bedacht" heeft over perceptie van tijd, dan hoor ik dat graag.
