PuzzelsDe "Block Universe" is een filosofische benadering van het begrip tijd gebaseerd op het natuurkundige ruimte-tijd begrip uit de relativiteitstheorie. Een van de consequenties van deze benadering is dat de toekomst net zo reeel is als het verleden. Aaaargh!
Met de wiskunde en de waarnemingen ga ik niet rommelen.
Maar er is misschien een andere ingang om deze stelling te omzeilen.
Neem een heelal met dode materie.
Dode materie heeft geen zintuigen, geen hersens. Dat zweeft een beetje rond. Of niet. Niets of niemand die het merkt of interesseert. Of die wereld bestaat of niet, who cares.
Het wordt pas interessant als er iets als bewustzijn om de hoek komt kijken. Bewustzijn onderscheidt zich van dode materie, doordat het wijzigingen kan waarnemen. Het heeft zintuigen die dit mogelijk maken.
Met alleen zintuigen om zijn omgeving waar te nemen is het bewustzijn er nog niet. "1 foto zegt niets".
Er moet ook iets zijn om ontwikkelingen waar te nemen.
Dit is Tijd.
Wat wij Tijd noemen is een zintuig.
Voordat u hikkend over tafel slaat (of erna, dat maakt me eigenlijk niet uit:-), ik vond het leuk om dit idee langs een aantal paradoxen te halen (bron wikipedia natuurlijk)
Het leuke van een zintuig is dat het individueel is, maar toch ook weer niet. Ze werkt voor elk (menselijk) bewustzijn hetzelfde.
- tweeling paradox
Dit verliest een deel van zijn kracht voor een block universe, doordat ieder van de tweeling zijn eigen "tijdzintuig" meeneemt. Beide "tijden" gedragen zich inderdaad hetzelfde.
- Rietdijk-Putnam argument
Dit leunt op het feit dat twee waarnemers op eenzelfde plaats/tijd niet verschillende waarnemingen over hetzelfde onderwerp zouden mogen hebben. Als je stelt dat iedere waarnemer zijn eigen "tijd-zintuig" heeft gebruikt, dan ziet dat er ineens helemaal niet meer zo vreemd uit.
- Schroders kat, Wigner's friend (QM wave function collapse)
De (bewuste) waarnemer brengt ook hier zijn "eigen tijd" in en actualiseert daarmee een van de vele mogelijkheden.
andere consequenties
- de toekomst is nog niet waargenomen (exit block universe)
- de wereld kan gewoon 3-dimensionaal beschouwd worden
- tijd stroomt niet
- het heden blijft een lastig begrip, want per definitie tijdloos
- (vul zelf maar in)
Ik hoor het wel weer waar mijn gedachtenschip is gestrand.
Ik hoop dat ik netjes van de wiskunde en waarnemingen ben afgebleven.
