Moderator: Rhiannon
Dankjewel!!Het is een prachtpost Nagarjoena.
Volgens mij is het Goede bij Plato niet zozeer het onderdrukken van emotie, maar het onder controle houden van emotie. Emotie is niet per sé iets slechts, zolang de emotie maar ondergeschikt is aan het intellect. Op die manier leid je je emoties in goede banen en kun je er zelfs nuttig gebruik van maken.Ik wilde je echter vragen of volgens jou "het goede" werkelijk het onderdrukken van emotie is. Want zijn sommige emoties niet simpelweg? We zijn immers allemaal mens
).Dat Plato de emotie op het geestelijke vlak zoekt, is volgens mij gewoon een vooronderstelling waar hij steeds van uitgaat. Je zou ook een lichamelijker verklaring kunnen zoeken: zo van: neurotransmitter zus-en-zo is verantwoordelijk voor die-en-die emotie. Ik denk zelf dat er dan niet veel verandert aan Plato's theorie. Het blijft dan zo, dat het intellect de baas is over de emoties, alleen kom je dan meer in de richting van moderne psychologie - bijvoorbeeld cognitieve therapie, waar iemand die depressief is, leert om rationeel na te denken of zijn gevoel 'klopt', en zijn gevoelens te corrigeren met zijn gedachten. Daar zijn dan weer allerlei lichamelijke verklaringen voor (neurotransmitters e.d., daar heb ik verder weinig verstand van).en hoe kom je op het idee om emotie op het geestelijke vlak te zoeken? (Dit vraag ik overigens om een dialoog te openen.)
WelkomPS: Dit is mijn eerste bericht hier, als ik iets verkeerd doe hoor ik het wel
Thanks!Welkom
Dat is inderdaad hoe hij het verwoordt. Ik vraag me echter ten zeerste af wat hij precies bedoelde omdat ik dankzij zijn werk en woorden tot heel andere conclusies gekomen ben. Als er een ding van Plato te zeggen is, dan is het wel dat hij van mening was dat je mensen de waarheid niet kon uitleggen, maar dat ze door een paar goeie voorbeelde misschien wel zelf tot die conclusies konden komen.Volgens mij is het Goede bij Plato niet zozeer het onderdrukken van emotie, maar het onder controle houden van emotie. Emotie is niet per sé iets slechts, zolang de emotie maar ondergeschikt is aan het intellect. Op die manier leid je je emoties in goede banen en kun je er zelfs nuttig gebruik van maken.
Plato schreef:In één woord: wie geen verwantschap heeft met de zaak, zal die ook niet krijgen doordat hij goed kan leren of een goed geheugen heeft. Want het inzicht kan helemaal niet opkomen bij een mentaliteit die daar vreemd aan is. Dit houdt in dat niemand van al die mensen die geen innerlijke verwantschap hebben met rechtvaardigheid en alles wat verder de moeite waard is, maar die in andere opzichten goed kunnen leren en bovendien nog een goed geheugen hebben, en evenmin iemand van al die mensen die wel deze verwantschap hebben, maar die niet goed kunnen leren en geen goed geheugen hebben, ooit de ware aard van wat goed en slecht is zo diep zullen doorgronden als de menselijke mogelijkheden toelaten. Want wij kunnen er niet omheen die dingen allemaal tegelijk te leren kennen en tegelijk de bedrieglijke schijn en de ware aard van de werkelijkheid in haar geheel. Dat vraagt inspanning van al onze krachten en kost ons veel tijd, zoals ik aan het begin al heb gezegd.
Wanneer al die beginselen afzonderlijk, woorden, omschrijvingen, beelden en waarnemingen, met inspanning over elkaar worden gewreven, wanneer zij aan een onbevooroordeeld onderzoek worden onderworpen, en wanneer daarbij vragen worden gesteld en antwoorden gegeven zonder enige boosaardigheid, dan gaat rond elk daarvan een lichtend inzicht stralen en een helder besef, zo geconcentreerd als voor menselijke begrippen maar mogelijk is.
Daarom zal een ernstige man zich er wel voor hoeden over de werkelijk ernstige dingen ooit iets op te schrijven om het vervolgens uitgeleverd te zien aan kwaadaardigheid en misverstand. In het kort gezegd kunnen wij hieruit het volgende concluderen: wie een geschrift van iemand ziet, of het nu geschreven wetten zijn van een wetgever of wat dan ook geschreven tekst op een ander gebied, moet begrijpen dat dit voor die schrijver niet de diepste ernst is, als hij zelf een ernstig man is. Maar als hij inderdaad datgene wat voor hem de ware ernst vertegenwoordigt, in letters heeft vastgelegd, "dan hebben zij" - en dat zijn geen goden, maar stervelingen - "hem van zijn verstand beroofd"(6)
noot:
(6) In de Ilias wordt dit gezegd van een tegenstander van wie de woorden niet ernstig worden genomen.
Passage uit:
Plato's Zevende Brief
Vertaald door:
Cornelis Verhoeven
Ben Schomakers
Plato heeft het over een driedeling van de ziel. Bovenaan staat het intellect. Daaronder staan de "felheid" of "wil" (moeilijk te vertalen) en de emoties/begeerten. Het intellect is de baas. Het intellect heerst over de emoties en leidt ze in goede banen, daarbij geholpen door de "wil".
Volgens mij erkent Plato dus wel, dat er nu eenmaal emoties zijn en dat je daar weinig aan kunt veranderen. Dat vind ik realistisch, want het zou onzin zijn om met een theorie te komen waarbij je je emoties helemaal uitschakelt; dat kan volgens mij niemand (behalve dan de Vulcans in Star Trek
Dat Plato de emotie op het geestelijke vlak zoekt, is volgens mij gewoon een vooronderstelling waar hij steeds van uitgaat. Je zou ook een lichamelijker verklaring kunnen zoeken: zo van: neurotransmitter zus-en-zo is verantwoordelijk voor die-en-die emotie. Ik denk zelf dat er dan niet veel verandert aan Plato's theorie. Het blijft dan zo, dat het intellect de baas is over de emoties, alleen kom je dan meer in de richting van moderne psychologie - bijvoorbeeld cognitieve therapie, waar iemand die depressief is, leert om rationeel na te denken of zijn gevoel 'klopt', en zijn gevoelens te corrigeren met zijn gedachten. Daar zijn dan weer allerlei lichamelijke verklaringen voor (neurotransmitters e.d., daar heb ik verder weinig verstand van).
Is dit wat je bedoelde met 'op het geestelijke vlak'?
Verder vraag ik me ook nog af, of Plato's theorie wel helemaal waterdicht is. Want wie zegt dat inderdaad de mens, en de natuur-in-het-algemeen, streven naar een bepaald einddoel, dat voor de mens bovendien te maken heeft met zijn intellect? Dat is wel de vooronderstelling waar het hele bouwwerk van Plato op rust. Ik vraag me af of dat te bewijzen valt.
Terug naar “Sociale en praktische filosofie, ethiek”
Puzzels
