Wetenschap en godsbewijs

[Assassinator]

en wat is dat meer dan? leven na de dood? dan ben je dus bang voor de dood en steun je op religie uit angst. en het is vaak niet helemaal je eigen keuze, vaak wordt religie er met de paplepel ingegoten (of waar ik woon: met de trechter door je strot geduwt, lol) en ben je dus vaak beinvloed en bevooroordeeld. en ik las vaak "god valt neit te bewijzen" en dan wordt door jouw gezegt dat DAT het grootste bewijs is dat god bestaat, ja en wat is dat DAT dan? dat haal ik ff niet uit jouw post.

[PNCO]

en wat is dat meer dan? leven na de dood? dan ben je dus bang voor de dood en steun je op religie uit angst. en het is vaak niet helemaal je eigen keuze, vaak wordt religie er met de paplepel ingegoten (of waar ik woon: met de trechter door je strot geduwt, lol) en ben je dus vaak beinvloed en bevooroordeeld. en ik las vaak "god valt neit te bewijzen" en dan wordt door jouw gezegt dat DAT het grootste bewijs is dat god bestaat, ja en wat is dat DAT dan? dat haal ik ff niet uit jouw post.

Religie zou juist in mijn ogen er voor moeten zorgen dat de dood iets moois is, iets waar we naar toe moeten werken. Want wij leven om te sterven, of je het nou wilt of niet. Religie die wordt ingegoten met de paplepel, is de omgekeerde wereld. De piramide omhoog ipv de driehoek omlaag gericht, naar onszelf. Het grootste godsbewijs (en meteen ook de reden om God af te wijzen als creator) is dat wij zelf God creëren. Dus ons leven is de aanwijzing dat wij bijzonder zijn, maar tegelijkertijd ook nietig tov het leven in haar geheel. Wij zijn onderdeel van het geheel der leven, daardoor zien wij onszelf als nietig in het leven. Maar juist het onderdeel uitmaken van het grotere geheel is voor mij een van de grootste giften die ik in mijn leven heb gekregen. Wat dan de reden is dat ik leef, doet er niet toe. Mijn doel is mijn leven, mijn leven is mijn doel.

[Monnik]

Beste mensen,

Deze discussie brengt een hoop verscheiden elementen bijelkaar. Laat ik mijn positie vis-à-vis Godsdienst, wetenschap en filosofie samenvatten om misverstanden te voorkomen:

Het geloof in God is een transcendente ervaring die veel mensen op deze wereld hebben, ik heb geen reden om te twijfelen aan hun ervaring en ken ook soortgelijke metafysische ervaringen vanuit mijn eigen leven. In de zin van ervaren worden door mensen bestaat God dus. Waar over gediscussieerd kan worden is hoe dit bestaan past binnen verschillende opvattingen van waarheid of kenbaarheid.

Binnen bepaalde vormen van kenbaarheid zal het bestaan van God niet passen. Voor het falsificeerbaarheidsprincipe vormt een Godtheorie bijvoorbeeld een probleem omdat God vrijelijk de resultaten kan beïnvloeden als hij dat wil en eigenlijk per definitie niemand hem kan omschrijven behalve hij zelf. Het enige wat falsificeerbaar is aan God is dat hij genoemd wordt in bepaalde woorden die zijn geschreven of die worden verteld op deze wereld.

Voor degenen die het kritisch rationalisme identificeren met datgene wat wetenschap mag heten, geldt dus dat wetenschap niets te vertellen heeft over God, behalve dan in de vorm van het bestuderen van woorden of andere fenomenen waarin God zich kenbaar manifesteert. In die zin is er ook prima Godgerelateerde wetenschap te bedrijven zoals bijbelarcheologie en geschiedkundige reconstructie van het proces waarin de bijbel zoals wij die kennen ontstond.

Verder zie ik zelf Godsdiensten als vergelijkbaar met een school van denken zoals de "Westerse" filosofie waarvan de wetenschap het praktische onderdeel vormt en die afstamt van de Griekse school van denken. Het gaat dan om een school die zich bezighoudt met de bepaling van hetgeen juist of onjuist is om te doen of na te laten en hoe deze kennis zich ontwikkelt en die bepaalde dingen kan vastleggen in methoden om tot uitspraken te komen over toekomstige gebeurtenissen vanuit de vorige gebeurtenissen. Uiterst veranderlijke ethiek vormt als het ware de stam, met daaronder de meer triviale regelmatige zaken.

Men kan proberen om een uitspraak te doen over de fitheid van bepaalde scholen van denken om om te gaan met de omgeving waarin ze zich bevinden of zoals die mogelijk zal veranderen in de nabije toekomst. In dat opzicht is een bepaalde vrijheid of flexibiliteit in de omgang met de omgeving een gewenste eigenschap van de denkschool. Eventuele noodzaak aan hele specifieke rituelen die altijd uitgevoerd moeten worden gelden in dat opzicht als negatief. Het hebben van een zware metafysica -een transcendente God bijvoorbeeld of de gedachte dat alle waarheid en ontwikkeling reeds in een plan vastligt- is niet positief omdat de metafysica het moeilijkst meeverandert met de tijd.

De school van de "Westerse" filosofie heeft in de twintigste eeuw geprobeerd om een kader te vormen waaraan de praktische kant van deze filosofie zich moet houden om wetenschappelijk genoemd te mogen worden. Wanneer dit daadwerkelijk door de beoefenaars geaccepteerd wordt of door degenen die hen werk verschaffen in instituties wordt geëist, dan is naar mijn idee -wellicht controversieel- sprake van rituele en metafysische vereisten binnen deze denkschool, die een bedreiging vormen voor de fitheid van deze denkschool overeenkomstig met het effect van Goddelijke metafysica bij een Godsdienstige denkschool.

Met vriendelijke groet, Monnik

[Assassinator]

Voor het falsificeerbaarheidsprincipe vormt een Godtheorie bijvoorbeeld een probleem omdat God vrijelijk de resultaten kan beïnvloeden als hij dat wil en eigenlijk per definitie niemand hem kan omschrijven behalve hij zelf

ok waar slaat dit nou weer op, hoe kun je dit nou weer weten!

[HeavenOnEarth]

Ach laat hem toch...

In het beste geval heeft hij zijn kritiek en zijn 'theorie' gereduceerd tot een waarschuwing voor dogmatische wetenschap en dogmatische religie.

In het slechtse geval is dit één van de minder elegante aftochten in de geschiedenis van de 'rhetorica'.

[Monnik]

Laten we het er op houden dat het uiteindelijk de lezers en de tijd zijn die de waarde voor anderen van onze respectievelijke bijdragen aan deze discussie uitmaken. Ik heb niet de pretentie om dat te kunnen beslissen.

[Assassinator]

ok, maar ik wil nog steeds hier uitleg op

Voor het falsificeerbaarheidsprincipe vormt een Godtheorie bijvoorbeeld een probleem omdat God vrijelijk de resultaten kan beïnvloeden als hij dat wil en eigenlijk per definitie niemand hem kan omschrijven behalve hij zelf. Het enige wat falsificeerbaar is aan God is dat hij genoemd wordt in bepaalde woorden die zijn geschreven of die worden verteld op deze wereld.

leg eens uit...

[Monnik]

Om je vraag beter te kunnen beantwoorden zou ik graag van je willen weten waar je precies uitleg voor wilt.

Is het uitleg omdat er iets onduidelijk is in het aangehaalde stukje, of omdat je het gevoel hebt dat er iets wringt met je eigen ideëen? Welk stukje gaat het precies om? Er zijn eigenlijk twee gedachten in dit stukje, namelijk ten eerste dat het begrip God als een metafysische ervaring niet binnen een falsificatie raamwerk past en ten tweede dat het begrip God indirect via de gepubliceerde boeken of andere geloofsartikelen wel binnen zo'n raamwerk bestudeerd kan worden.

[Assassinator]

vooral dit

Voor het falsificeerbaarheidsprincipe vormt een Godtheorie bijvoorbeeld een probleem omdat God vrijelijk de resultaten kan beïnvloeden als hij dat wil en eigenlijk per definitie niemand hem kan omschrijven behalve hij zelf.

klinkt mij in de oren als pure onzin, ik bedoel het klinkt gewoon als een slappe smoes, je zegt dus eigenlijk iets als "we kunnen hem (wie zegt eigenlijk dat het een hem is, misschien is het wel een zij, of een het of een zij en meervoud? niemand heeft het oit gezien toch) toch niewt bewijzen want hij kan toch alles beinvloeden en veranderen." dat is toch gewoon klinklare onzin?

[Hildebrand]

Heee! Eindelijk een inhoudelijke reactie!   En ik ben het zelfs nog een beetje met je eens ook!   Als er iets buiten de werkelijkheid zou zijn, wat ik onwaarschijnlijk acht, maar als... dan zou ik jouw grensdefinitie zeker van belang zijn.

Maar strikt genomen hebben we alleen nog maar het kenbare gedefinieerd. We weten dan nog niet of er onkenbare realiteit is. Waar ik het dan weer wel mee eens ben is dat het bovennatuurlijke onze kennisverwering overtreft.

Eerder heb ik gesteld dat het onzinnig is om een beschrijvende defnitie te verlenen aan iets dat onze mogelijkheden tot kennisverwerving te boven gaat. Per (jouw  ) definitie kunnen we dit niet.

Ik ben er toch mee bezig?

4. Het bovennatuurlijke gehoorzaamt niet aan de wetten van de natuur.

Ik geloof je op je woord. Maar wat is het bovennatuurlijke dan wel?

Iets dat zich temidden van de natuurwetten doelgericht uit als niet aan de natuurwetten onderhevig.

5. Ons begrippenapparaat kan alleen iets definitiefs zeggen over dat wat onze mogelijkheid tot kennisverwerving niet blijvend overstijgt. Alles wat daarbuiten valt moet derhalve van bovennatuurlijke aard zijn.

Hoe weet je wat over 300 jaar verklaarbaar is? De afgelopen 300 jaar zijn door het proces van kennisverwerving bijvoorbeeld heel veel bovennatuurlijke verklaringen weerlegt.

Er kan hoogstens het een en ander zijn wegverklaard als van niet- bovennatuurlijke oorsprong. Meestal had en heeft het dan betrekking op huilende mariabeelden o.i.d. Misschien zou je een paar andere voorbeelden kunnen geven? Bedenk ook dat ik stelde dat alleen dat wat BLIJVEND onze mogelijkheid tot kennisverwerving overstijgt, bovennatuurlijk is.

De vraag was wel hoe je begrippen voor iets buiten de realiteit kan hebben terwijl je begripsvorming alleen gevormd is binnen de realiteit?

De begrippen die wij voor het natuurlijke gebruiken moeten noodgedwongen ook voor het bovennatuurlijke volstaan. Wij kunnen daarom alleen iets zeggen over de wijze waarop het bovennatuurlijke zich manifesteert binnen onze werkelijkheid, d.i. als het waargenomen wordt. Over het 'hoe' is niets te zeggen.

6. Bekijk het voorbeeld zoals gegeven. Zo komen we al een heel eind.

Ik heb het gezien. Maar ik gaf aan hoe zoiets in mijn ogen bewezen zou moeten worden, als je het daarmee eens bent wil ik vragen om dat voorbeeld langs die weg te onderbouwen.  

Als je beweert dat er in de realiteit iets bovenatuurlijks plaats vindt moet je 'bewijzen':

a) dat het gebeurt is;

b) dat er geen natuurlijke oorzaak verantwoordelijk kan zijn;

c) beschrijven wat dan wel tot het wonder heeft geleid;

d) vervolgens moet 'bewezen' worden dat deze bovennatuurlijke entiteit verantwoordelijk is voor het wonder en niet een ander trancedent wezen

a) Dat het gebeurt is staat vast. Er zijn genoeg getuigen geweest. Gedurende de periode dat de manifestatie zich ontvouwde - een paar maanden - zwol de menigte toeschouwers aan tot +/- 70.000 mensen. De culminatie van deze periode, het 'Zonnewonder', werd ook gezien door mensen die niet op de plaats zelf aanwezig waren maar kilometers er vandaan.

b) Het gebeuren vond plaats in 1917. Tot op heden bestaat er geen techniek die de manifestatie kan herhalen. Door de gerichtheid van het verschijnsel en het feit dat er tevens sprake was van overdracht van informatie door een entiteit die zich identificeerde als een religieuze figuur, is een natuurlijke verklaring niet aannemelijk.

c)Het enige dat wij weten omtrent het 'waarom' is wat de drie kinderen, resp. tien, negen en zes jaar oud, daarover hebben verteld. Het is van rooms-katholieke signatuur.

d)Transcendentie betreft het bovenzintuiglijke, iets dat duidelijk tot het bovennatuurlijke behoort. Bovennatuurlijke entiteit of transcendent wezen, het komt op hetzelfde neer.

Kijk ook eens naar de bovennatuurlijke verschijnselen boven een Koptische kerk te Zeitoun, in Egypte, in 1968. Daar zijn zelfs foto's van.

[Hildebrand]

Heee! Eindelijk een inhoudelijke reactie!   En ik ben het zelfs nog een beetje met je eens ook!   Als er iets buiten de werkelijkheid zou zijn, wat ik onwaarschijnlijk acht, maar als... dan zou ik jouw grensdefinitie zeker van belang zijn.

Maar strikt genomen hebben we alleen nog maar het kenbare gedefinieerd. We weten dan nog niet of er onkenbare realiteit is. Waar ik het dan weer wel mee eens ben is dat het bovennatuurlijke onze kennisverwering overtreft.

Eerder heb ik gesteld dat het onzinnig is om een beschrijvende defnitie te verlenen aan iets dat onze mogelijkheden tot kennisverwerving te boven gaat. Per (jouw  ) definitie kunnen we dit niet.

Ik ben er toch mee bezig?

4. Het bovennatuurlijke gehoorzaamt niet aan de wetten van de natuur.

Ik geloof je op je woord. Maar wat is het bovennatuurlijke dan wel?

Iets dat zich temidden van de natuurwetten doelgericht uit als niet aan de natuurwetten onderhevig.

5. Ons begrippenapparaat kan alleen iets definitiefs zeggen over dat wat onze mogelijkheid tot kennisverwerving niet blijvend overstijgt. Alles wat daarbuiten valt moet derhalve van bovennatuurlijke aard zijn.

Hoe weet je wat over 300 jaar verklaarbaar is? De afgelopen 300 jaar zijn door het proces van kennisverwerving bijvoorbeeld heel veel bovennatuurlijke verklaringen weerlegt.

Er kan hoogstens het een en ander zijn wegverklaard als van niet- bovennatuurlijke oorsprong. Meestal had en heeft het dan betrekking op huilende mariabeelden o.i.d. Misschien zou je een paar andere voorbeelden kunnen geven? Bedenk ook dat ik stelde dat alleen dat wat BLIJVEND onze mogelijkheid tot kennisverwerving overstijgt, bovennatuurlijk is.

De vraag was wel hoe je begrippen voor iets buiten de realiteit kan hebben terwijl je begripsvorming alleen gevormd is binnen de realiteit?

De begrippen die wij voor het natuurlijke gebruiken moeten noodgedwongen ook voor het bovennatuurlijke volstaan. Wij kunnen daarom alleen iets zeggen over de wijze waarop het bovennatuurlijke zich manifesteert binnen onze werkelijkheid, d.i. als het waargenomen wordt. Over het 'hoe' is niets te zeggen.

6. Bekijk het voorbeeld zoals gegeven. Zo komen we al een heel eind.

Ik heb het gezien. Maar ik gaf aan hoe zoiets in mijn ogen bewezen zou moeten worden, als je het daarmee eens bent wil ik vragen om dat voorbeeld langs die weg te onderbouwen.  

Als je beweert dat er in de realiteit iets bovenatuurlijks plaats vindt moet je 'bewijzen':

a) dat het gebeurt is;

b) dat er geen natuurlijke oorzaak verantwoordelijk kan zijn;

c) beschrijven wat dan wel tot het wonder heeft geleid;

d) vervolgens moet 'bewezen' worden dat deze bovennatuurlijke entiteit verantwoordelijk is voor het wonder en niet een ander trancedent wezen

a) Dat het gebeurt is staat vast. Er zijn genoeg getuigen geweest. Gedurende de periode dat de manifestatie zich ontvouwde - een paar maanden - zwol de menigte toeschouwers aan tot +/- 70.000 mensen. De culminatie van deze periode, het 'Zonnewonder', werd ook gezien door mensen die niet op de plaats zelf aanwezig waren maar kilometers er vandaan.

b) Het gebeuren vond plaats in 1917. Tot op heden bestaat er geen techniek die de manifestatie kan herhalen. Door de gerichtheid van het verschijnsel en het feit dat er tevens sprake was van overdracht van informatie door een 'engelachtige' entiteit die zich uiteindelijk identificeerde als een religieuze figuur, is een natuurlijke verklaring niet aannemelijk.

c) Het enige dat wij weten omtrent het 'waarom' is wat de drie kinderen, resp. tien, negen en zes jaar oud, daarover hebben verteld. Het is van rooms-katholieke signatuur.

d) Transcendentie betreft het bovenzintuiglijke, iets dat duidelijk tot het bovennatuurlijke behoort. Bovennatuurlijke entiteit of transcendent wezen, het komt op hetzelfde neer.

Kijk ook eens naar de bovennatuurlijke verschijnselen boven een Koptische kerk te Zeitoun, in Egypte, in 1968. Daar zijn zelfs foto's van.

[HeavenOnEarth]

Hildebrand, in reactie op de 'punten' 1 t/m 5:

Stel: we hebben een doos voor ons staan. En bij elk niveau van kennisverwerving is het uitgesloten om te weten wat er in die doos zit. Hoe weten we dan wat er in de doos zit?

En stel nou ook eens dat dat 'iets' wat in die doos zit, niet buiten die doos voorkomt. Alles wat we weten is dat het niet voorkomt buiten de doos. Alles wat we ooit hebben gezien, gehoord, gevoeld of gemeten: altijd buiten de doos. Hoe kunnen wij woorden hebben voor iets dat in niets lijkt op hetgeen buiten de doos?

(En als je goed kijkt zie je dat de doos steeds kleiner wordt.... )

Gebeurtenis in Fatima

a) Dat het gebeurt is staat vast. Er zijn genoeg getuigen geweest. Gedurende de periode dat de manifestatie zich ontvouwde - een paar maanden - zwol de menigte toeschouwers aan tot +/- 70.000 mensen. De culminatie van deze periode, het 'Zonnewonder', werd ook gezien door mensen die niet op de plaats zelf aanwezig waren maar kilometers er vandaan.

Klopt helemaal. Het is ook waargenomen door verschillende sceptici. Ook van deze gebeurtenis zijn foto's enzo, heeft in veel (objectieve) kranten gestaan.

b) Het gebeuren vond plaats in 1917. Tot op heden bestaat er geen techniek die de manifestatie kan herhalen. Door de gerichtheid van het verschijnsel en het feit dat er tevens sprake was van overdracht van informatie door een 'engelachtige' entiteit die zich uiteindelijk identificeerde als een religieuze figuur, is een natuurlijke verklaring niet aannemelijk.

Dit is natuurlijk geen bewijs. Wat er volgens mij moet gebeuren is dat alle mogelijke natuurlijke verklaringen systematisch moeten worden uitgesloten. Er mag bijvoorbeeld geen sprake zijn van: bedrog; geen hallucinerende stoffen in bv het water; geen militaire proeven; geen meteorieten; geen vuurwerk; geen spiegels; geen bijzondere weersomstandigheden en geen UFO's (http://www.volkskrantblog.nl/bericht/14995).

Daar komt nog bij, en die visie zeg je te delen, het mag ook niet verklaard worden in de toekomst. Het moet onze kennisververwing immers BLIJVEND overstijgen. Je haalt je heel veel bewijstlast (lees: weerleglast) op de hals.

Ook al zouden we nu iets zouden kunnen verklaren kan dat in de toekomst misschien wel. Het is dus in alle gevallen beter om eerst natuurlijke verklaringen aan te onderzoeken (zoals ik die noemde) en dit voorlopig als hypothese aan te houden.

c) Het enige dat wij weten omtrent het 'waarom' is wat de drie kinderen, resp. tien, negen en zes jaar oud, daarover hebben verteld. Het is van rooms-katholieke signatuur.

Kijk, er moet natuurlijk wel een verklaring zijn. Er moet wel een oorzaak gegeven worden van hetgeen wat er gebeurde. Als mensen bv de boel bedriegen met spiegels is dat de verklaring voor de gebeurtenis. De gebeurtenis zelf is niet de verklaring.

d) Transcendentie betreft het bovenzintuiglijke, iets dat duidelijk tot het bovennatuurlijke behoort. Bovennatuurlijke entiteit of transcendent wezen, het komt op hetzelfde neer.

Ja, maar ik bedoelde: was het Maria wel? En niet bv Ra, Allah, Luna, de Antichrist of een bovennatuurlijke Ron Brandsteder? (hmmmm.... Ron - God... allebei 3 letters..... toeval?.... hier moet meer achter zitten..... )

[Monnik]

vooral dit

Quote:

Voor het falsificeerbaarheidsprincipe vormt een Godtheorie bijvoorbeeld een probleem omdat God vrijelijk de resultaten kan beïnvloeden als hij dat wil en eigenlijk per definitie niemand hem kan omschrijven behalve hij zelf.

klinkt mij in de oren als pure onzin, ik bedoel het klinkt gewoon als een slappe smoes, je zegt dus eigenlijk iets als "we kunnen hem (wie zegt eigenlijk dat het een hem is, misschien is het wel een zij, of een het of een zij en meervoud? niemand heeft het oit gezien toch) toch niewt bewijzen want hij kan toch alles beinvloeden en veranderen." dat is toch gewoon klinklare onzin?

Ik heb alleen willen aangeven dat voor wie werkelijk in God gelooft, ontkrachting van een specifieke uitspraak die deze persoon heeft gedaan over God vanuit zijn geloof, waarschijnlijk leidt tot een bestrijding van de ontkrachting of herinterpretatie van God en niet tot een afschaffing van het geloof in God. Je mag dit van mij pure onzin noemen, maar bedenk wel dat het in de wetenschap ook niet anders gaat als mensen zoveel energie in een bepaalde theorie gestoken hebben dat ze zichzelf ermee gaan identificeren en die theorie niet meer los zullen laten.

Dit gebeurt misschien vaker dan je denkt. Tot op de dag van vandaag zijn er nog genoeg mensen die vasthouden aan een soort van absolute ruimte à la Newton en alle ideëen van de relativiteit en quantummechanica weg proberen te schuiven via redenaties als contractie van meetinstrumenten en fouten geintroduceerd door de meting zelf. Bovendien zijn er ook vooraanstaande natuurkundigen die vasthouden aan het idee dat het determinisme weer via de achterdeur kan worden ingevoerd met een of andere globale verborgen variabelen theorie. Dit gaat ook gepaard met de neiging om lijstjes te maken van hetgeen "echte" wetenschap onderscheidt van "nep" wetenschap. Misschien dat het jou aantrekt, maar ik zou willen zeggen: "pure onzin".

En als je dan wilt zeggen: "Ok, wetenschap heeft ook zijn fouten, maar ik wil het dan toch wel graag in plaats van het geloof omdat het beter is.", dan ben ik van mening dat je gelijk hebt op het vlak van processen die wiskundig uit te drukken zijn, maar dat je ook nog een hele krachtige filosofie en sociale samenhang nodig hebt om echt een volwaardig alternatief te bieden en dat je daarbij waarschijnlijk uit die andere tradities zult moeten putten. Als dit je missie is, dan vind ik het prima.

[Assassinator]

maar bedenk wel dat het in de wetenschap ook niet anders gaat als mensen zoveel energie in een bepaalde theorie gestoken hebben dat ze zichzelf ermee gaan identificeren en die theorie niet meer los zullen laten.

is even erg. het is even erg dat mensen zo vastklampen aan dingen uit de wetenschap (zoals jij zei, van Newton enzo) terwijl we nog zo weinig weten over alles! dat is de voor mij de hele bedoeling van wetenschap, "keep an open mind" en "you never know". houd nooit totaal aan dingen vast, is altijd slecht [wortel]

religie was ooit ook een middel om dingen te verklaren, religie raakt uitgespeeld op dit vlak, maar wat je zei dat het voor sociale samenhang zorgt is zeker waar, het zorgt ook voor hoop en het is tegen onze angsten (angst voor het onbekende vooral). ik hoop (en denk) dat dit ooit niet meer nodig zal zijn en dat rationeel denken meer zal doordringen maar dat zal nog wel eventjes duren en tot die tijd is dat nog de taak van religie

et is trouwens niet echt mijn missie, maar ik zou het wel fijn vinden.

[Monnik]

dat is de voor mij de hele bedoeling van wetenschap, "keep an open mind" en "you never know". houd nooit totaal aan dingen vast, is altijd slecht

Het is denk ik een misverstand dat het bij andere leerscholen/tradities anders is. Zelfs een fundamentalist (religieus/wetenschappelijk/lekkeretenkokenleer) zal van zichzelf vinden dat hij degene is met een open houding die de anderen moet redden van hun starre dwalingen. Wetenschap heeft alleen het voordeel dat het een betrekkelijk jonge loot is in de menselijke leer, maar vlak de ouderen ook niet uit.

Starheid is een uiting van onze onfeilbare feilbaarheid, de manier waarop talloze kleine keuzes uiteindelijk een log lichaam vormen. Geen enkele methode zal ooit dit probleem oplossen. Methodes kunnen alleen productie verhogen.

Ok, genoeg gepraat, en nu op naar de grens [wortel]