Puzzel Puzzels
Forumregels
(Middelbare) school-achtige vragen naar het forum "Huiswerk en Practica" a.u.b.
Zie eerst de Huiswerkbijsluiter
Gebruikersavatar
RedCat
Artikelen: 0
Berichten: 727
Lid geworden op: zo 21 jul 2019, 16:38

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

Klopt: "alle priemgetallen zijn van de vorm 6k±1 (op 2 en 3 na) zijn, maar niet omgekeerd"

Onderliggend principe:

(1) n = 6*k + r

Alle getallen n zijn te schrijven in de vorm n=6k+r, met 0 ≤ r ≤ 5.
Dat wil zeggen: 6k+0, 6k+1, 6k+2, 6k+3, 6k+4 of 6k+5
Merk op: de getallen n die te schrijven zijn als 6k-1 = de getallen n die te schrijven zijn als 6k+5

Alleen de getallen waarvan ggd(r, 6) = 1 kunnen andere priemgetallen dan 2 of 3 bevatten:
n = 6k+0 is altijd deelbaar door 2 en 3: n is dus nooit priem
n = 6k+1: gcd(1, 6) = 1: n is niet deelbaar door 2 noch door 3
n = 6k+2: is altijd deelbaar door 2: n is dus nooit priem
n = 6k+3: is altijd deelbaar door 3: n is dus nooit priem
n = 6k+4: is altijd deelbaar door 2: n is dus nooit priem
n = 6k+5: gcd(5, 6) = 1: n is niet deelbaar door 2 noch door 3

n=6k+1 en n=6k+5(≡6k-1) zijn dus de enige 2 vormen waarvoor n priem kan zijn (uitgezonderd priemgetallen 2 en 3).

Deze 2 vormen bevatten voor getallen 1 t/m 1000:
X=166 (alle priemgetallen behalve 2 en 3)
Y=333 (=het totale aantal getallen in deze 2 groepen)
waardoor X/Y = 166/333 = 49.85% (dit hadden we eerder ook al gevonden).


(2) n = 30*k + r

Voor n=30k+r (0 ≤ r ≤ 29) correspondeert dit met:

"alle priemgetallen zijn van de vorm 30k±1 of 30k±7 of 30k±11 of 30k±13 (op 2, 3 en 5 na) zijn, maar niet omgekeerd"

Als n=30k+r en d=ggd(r, 30)>1, dan zijn zowel 30 als r te delen door d, en is n dus ook te delen door d en daardoor nooit priem (uitgezonderd n = 2, 3 of 5).
Nu is ggd(r, 30)=1 alleen voor r = 1, 7, 11, 13, 17(≡-13), 19(≡-11), 23(≡-7) en 29(≡-1), en geldt:
n=30k+1, n=30k+7, n=30k+11, n=30k+13, n=30k+17, n=30k+19, n=30k+23, n=30k+29 zijn dus de enige 8 vormen waarvoor n priem kan zijn (uitgezonderd priemgetallen 2, 3 en 5).

Deze 8 vormen bevatten voor getallen 1 t/m 1000:
X=165 (alle priemgetallen behalve 2, 3 en 5)
Y=266 (=het totale aantal getallen in deze 8 groepen)
waardoor X/Y = 165/266 = 62.03%

ads

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 15 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 15 euro - HiepHiep

Bekijk product

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 5 euro - HiepHiep

bol cadeaukaart - 5 euro - HiepHiep

Bekijk product

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 20 euro - Bedankt!

bol cadeaukaart - 20 euro - Bedankt!

Bekijk product

Regor
Artikelen: 0
Berichten: 3.958
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

@RedCat,

Weeral bedankt hoor,

Is er dan nog een andere maar gelijkaardige formule (niet op basis van 6 of 30 ) die een grotere X/Y oplevert ?
Scispace Scispace

Scispace is dé ai voor wetenschappers en onderzoekers. Ga naar SciSpace en profiteer van één van de beste ai's.

Scispace

Gebruikersavatar
RedCat
Artikelen: 0
Berichten: 727
Lid geworden op: zo 21 jul 2019, 16:38

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

De exacte priemdichtheid X/Y voor getallen n = m*k + r (bij gegeven m; en daardoor bepaalbare k en r met 0 ≤ r ≤ m-1) kunnen we laten berekenen door de computer: net als eerder tellen de getallen n mee als d = ggd(m, r) = 1 (immers: als d > 1 zijn r en m (en dus ook n) deelbaar door d, en is n zeker niet priem), dit levert Y, en tellen we hoeveel van die getallen priem zijn, dit levert X.

Het aantal getallen n (≤ N) waarvoor r een gegeven vaste waarde heeft is ongeveer N/m
(hooguit een verschil van 1 getal: N/m = 1000/6 = 166.66..., er zijn 167 getallen voor r = 1 t/m 4 (r=4 voor n= 4, 10, 16, ... 994, 1000 = 167 getallen, en 166 getallen voor r=5 of 6)

Als m het product is van de eerste q priemgetallen:
\(\displaystyle m = \prod_{i=1}^q p_i = p_1 \cdot p_2 \cdot p_3 \cdot ... \cdot p_q = 2\cdot 3\cdot 5 \cdot ... \cdot p_q\)
dan is de Euler phi van m:
\(\displaystyle \varphi(m) = \prod_{i=1}^q (p_i-1) = (p_1-1) \cdot (p_2-1) \cdot (p_3-1) \cdot ... \cdot (p_q-1) = 1\cdot 2\cdot 4 \cdot ... \cdot (p_q-1)\)
en dit is het aantal getallen r dat copriem is met m (ofwel: waarvoor ggd(m, r) = 1)

Noem verder \(\pi(N)\) het aantal priemgetallen kleiner of gelijk aan N
(een aantal goed bruikbare waarden van \(\pi(N)\) vindt u hier: https://en.wikipedia.org/wiki/Prime-cou ... _and_li(x))

De benaderde priemdichtheid X/Y voor getallen n = m*k + r wordt daardoor:

\(\frac{X}{Y} = \frac{\pi(N)-q}{\varphi(m)\cdot (N/m)}\)

In de teller het aantal priemgetallen kleiner dan N, verminderd met de q eerste priemgetallen die we er al uit gefilterd hebben.
In de noemer het aantal waarden van r waarvoor ggd(m, r)=1, vermenigvuldigd met het aantal getallen 1 ≤ n ≤ N waarvoor
n = m*k + de betreffende waarde van r.

Resultaten:

---- m = 6, N = 1000: ----
X/Y exact: 166 / 333 = 49.85%
X/Y benaderd: (168-2)/(2*1000/6) = 166/333.33 = 49.80%

---- m = 30, N = 1000: ----
X/Y exact: 165 / 266 = 62.03%
X/Y benaderd: (168-3)/(8*1000/30) = 165/266.67 = 61.88%

---- m = 210, N = 1000: ----
X/Y exact: 164 / 228 = 71.93%
X/Y benaderd: (168-4)/(48*1000/210) = 164/228.57 = 71.75%

---- m = 2310, N = 1000: ----
X/Y exact: 163 / 207 = 78.74%
X/Y benaderd: (168-5)/(480*1000/2310) = 163/207.79 = 78.44%

---- m = 30030, N = 1000: ----
X/Y exact: 162 / 190 = 85.26%
X/Y benaderd: (168-6)/(5760*1000/30030) = 162/191.81 = 84.46%

---- m = 510510, N = 1000: ----
X/Y exact: 161 / 179 = 89.94%
X/Y benaderd: (168-7)/(92160*1000/510510) = 161/180.53 = 89.18%

---- m = 9699690, N = 1000: ----
X/Y exact: 160 / 170 = 94.12%
X/Y benaderd: (168-8)/(1658880*1000/9699690) = 160/171.02 = 93.55%
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 3.958
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

@RedCat,

Boeiend !
Mag ik tussendoor besluiten dat alle priems van de vorm 2n+1 en van de vorm
6n +-1 zijn ...... op 2 en 3 na in sommige gevallen. ? ........... maar (uiteraard) niet omgekeerd.?
Gebruikersavatar
RedCat
Artikelen: 0
Berichten: 727
Lid geworden op: zo 21 jul 2019, 16:38

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

Klopt, hier wat er gebeurt in de zeef van Eratosthenes (https://nl.wikipedia.org/wiki/Zeef_van_Eratosthenes):

Het eerste priemgetal is 2, eerst worden alle tweevouden (geel) weggezeefd.
De overige priemgetallen (rood) zijn allemaal in de vorm 2k+1 = oneven:
zeef30_2


Vervolgens worden alle overgebleven drievouden (groen) weggezeefd.
2*3=6, als we kijken naar de zesvouden zijn daarvan dus weggezeefd:
eerst de getallen 6k+0, 6k+2, 6k+4 (= deelbaar door 2),
en daarna ook de getallen 6k+3 (= deelbaar door 3).
Blijven over: getallen in de vorm 6k+1 en 6k+5, waar alle resterende priemgetallen (buiten 2 en 3) deel van uitmaken.
zeef30_6


Daarna worden alle overgebleven vijfvouden (blauw) weggezeefd.
2*3*5=30, als we kijken naar de dertigvouden zijn daarvan dus weggezeefd:
eerst de getallen 30k+0, 30k+2, 30k+4, .... , 30k+28 (= getallen deelbaar door 2),
daarna ook de getallen 30k+3, 30k+9, 30k+15, 30k+21, 30k+27 (= deelbaar door 3),
en tenslotte ook de getallen 30k+5 en 30k+25 (= deelbaar door 5),
Blijven over: getallen 30k+1, 30k+7, 30k+11, 30k+13, 30k+17, 30k+19, 30k+23 en 30k+29, waar alle overige priemgetallen (buiten 2, 3 en 5) deel van uitmaken.
zeef30_30


Op deze manier vangen we steeds ten koste van 1 priemgetal alle (resterende) veelvouden daarvan weg, waardoor de relatieve dichtheid van de overgebleven priemgetallen (hier rood gekleurd) toeneemt.
Regor
Artikelen: 0
Berichten: 3.958
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

@RedCQat,

Bedankt,
Stop aub om er nog energie en tijd in te steken ... ik krijg schuldgevoel. ;)
En toch nog eens de vraag, graag heel kort, klopt of klopt niet aub ?

Mag ik dus besluiten dat ALLE priems ENKEL van de vorm 2n+1 en van de vorm
6n +-1 zijn ...... op 2 en 3 na in sommige gevallen. ?
Gebruikersavatar
RedCat
Artikelen: 0
Berichten: 727
Lid geworden op: zo 21 jul 2019, 16:38

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

Regor schreef: Stop aub om er nog energie en tijd in te steken ... ik krijg schuldgevoel. ;)
Voor getaltheorie mag u mij altijd wakker maken.

Mag ik dus besluiten dat ALLE priems ENKEL van de vorm 2n+1 en van de vorm
6n +-1 zijn ...... op 2 en 3 na in sommige gevallen. ?
U kijkt nu voor een gegeven waarde m naar een verzameling natuurlijke getallen n = m*k±1 (met k een vrij te kiezen geheel getal), en wilt weten of daarin alle priemgetallen aanwezig zijn (behalve een eindig ('klein') aantal).
Dit is zo voor:
m=1: elk natuurlijk getal n is te schrijven in de vorm n=1*k±1, dus ook alle priemgetallen zijn in deze vorm te schrijven (= triviaal).
m=2: elk natuurlijk oneven getal n is te schrijven in de vorm n=2k±1, dus ook alle oneven priemgetallen. We missen zo alleen p=2, het enige even priemgetal.
m=3: als n=3k±1, dan missen we alleen de drievouden 3k en dus ook 3 zelf. Alle andere priemgetallen behalve p=3 zijn dus in deze vorm te schrijven.
m=4: elk natuurlijk oneven getal n is te schrijven in de vorm n=4k±1, dus ook elk oneven priemgetal. We missen hierbij alleen p=2.
m=6: hiermee missen we alleen 2 en 3, zoals al eerder beschreven.

Dit zijn alle mogelijke waarden van m waarvoor dit geldt: voor alle andere getallen is de Euler phi functie φ(m) groter dan 2,
en worden de resterende priemgetallen over φ(m) > 2 restklassen verdeeld.

Ter illustratie: m=5 heeft φ(5)=4 restklassen (de witte kolommen) waarover de priemgetallen (behalve 5) verdeeld worden:
(want ggd(5, 1) = ggd(5, 2) = ggd(5, 3) = ggd(5, 4) = 1)
meq5
meq5 69 keer bekeken


evenzo: m=12 heeft φ(12)=4 restklassen (de witte kolommen) waarover de priemgetallen (behalve 2 en 3) verdeeld worden:
(want ggd(12, 1) = ggd(12, 5) = ggd(12, 7) = ggd(12, 11) = 1)
meq12
meq12 70 keer bekeken

ads

Steun Sciencetalk SES Creative - My First - Kleurpotloden XL - Dikke Potloden - 8 Verschillende Kleuren - Goede Grip - Tekenen - Speelgoed 1 tot jaar

SES Creative - My First - Kleurpotloden XL - Dikke Potloden - 8 Verschillende Kleuren - Goede Grip - Tekenen - Speelgoed 1 tot jaar

Bekijk product

Steun Sciencetalk Smarfer - Magnetische pictogrammen voor weekplanner - 50 stuks - Planbord kind - Binneneditie

Smarfer - Magnetische pictogrammen voor weekplanner - 50 stuks - Planbord kind - Binneneditie

Bekijk product

Steun Sciencetalk bol cadeaukaart - 10 euro - Voor jou

bol cadeaukaart - 10 euro - Voor jou

Bekijk product

Regor
Artikelen: 0
Berichten: 3.958
Lid geworden op: zo 15 dec 2024, 18:24

Re: Waar vind ik het bewijs dat Priems = 6n-1 of 6n+1 maar niet omgekeerd ?

@RedCat,

Dank U,
Vollediger kan niet.
Mijn inzichten zijn aangepast ......... forever !

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Terug naar “🎲 Wiskunde”

Sciencetalk: Leer, deel of groei. Volg of geef een cursus op Sciencetalk!