Waarom ploft een zeepbel voordat de zwarte interferentiekleur verschijnt?

[jkien]

Als je een glas water in zeepsop dompelt ontstaat er een vlak zeepvlies over het glas. Als je het glas scheef in de lucht houdt kun je aan de interferentiekleuren die geleidelijk langs het zeepvlies naar beneden zakken zien dat het vlies bovenaan steeds dunner wordt. De bovenkant wordt zo dun dat daar een 'zwarte' interferentiekleur verschijnt (d.w.z. destructieve interferentie voor elke kleur licht). Kort daarna ploft het zeepvlies.

Ik wilde de zwarte kleur ook zien bij een zeepbel, maar dat lukte niet. De zeepbel blijkt te ploffen voordat de zwarte interferentiekleur verschijnt. Waarom is de zwarte kleur onbereikbaar bij een zeepbel?

Bij een vlak zeepvlies is de zwarte interferentiekleur bereikbaar

Zijaanzicht van grote halve zeepbel. Drie momentopnamen binnen 20 seconden, waarbij de bovenkant dunner wordt. De gekleurde banden zakken geleidelijk omlaag over het zeepbeloppervlak. De zeepbel ploft als de bovenkant de witte interferentiekleur heeft. De zwarte interferentiekleur wordt niet bereikt. (Detail: de kleinere concentrische bogen binnen het buitenoppervlak zijn ongewenste lichtreflecties, hier niet van belang.)


Het soort zeepbel dat ik hier heb gebruikt is de grote halve zeepbel, die je met zeepsop en een rietje op een gladde horizontale tafel kunt blazen.(1) Doordat hij stil staat zijn de gekleurde banden goed zichtbaar.

[boertje125]

Ik vermoed dat je het verschil moet zoeken in de oppervlakte spanning

[HansH]

knappen van de bel gebeurt bij een bepaalde dikte en breking van het licht ook. maar de verhouding van die 2 zal afhangen van je zeepsamenstelling dus kan het zijn dat de ene bel knapt bij een andere regenboogkleur dan de andere bel.

[jkien]

Het ontbreken van een zwart gebied aan de bovenkant zou ook nog te maken kunnen hebben met het bol staan van de bovenkant van de zeepbel. Ik heb daarom een spuitje verbonden met een transparant plastic bekertje. Daarmee kon de luchtdruk in het bekertje iets verhoogd worden, zodat het zeepvlies een beetje bol ging staan. Met de gunstige belichting van het zeepvlies op het bekertje werd het zwarte gebied toch mooi zichtbaar, als een centrale zwarte cirkel tussen gekleurde ringen.
Dat in mijn vorige bericht het zwarte gebied bij de halve zeepbel niet zichtbaar was zal misschien te maken hebben met een minder gunstige belichting van de zeepbel.

Voor de aardigheid heb ik ook nog gekeken naar een zeepvlies dat hol staat. Daar bleek het zwarte gebied een buitenring te vormen die een eilandje van gekleurde ringen omsloot.