Waarom is het universum zo overvloedig gevuld met sterren? Zit er een diepere reden achter?

[Leonardo 2]

Hallo leden van Sciencetalk,

Waarom bestaan er zoveel sterren (zoveel immense energiebronnen) verspreid door het hele universum? In de natuur lijkt niets zomaar te gebeuren; alles heeft een functie of doel. Zou dit overweldigende kosmische patroon niet wijzen op iets groters of een onderliggende betekenis?

[Professor Puntje]

In de natuur lijkt niets zomaar te gebeuren; alles heeft een functie of doel.

Dat is maar zeer de vraag. Waar baseer je dat op?

[Leonardo 2]

Stel je zou een bacterie zijn in ons lichaam, dan zou je ook denken dat alles daar random is ontstaan. In feite is het een systeem waarbij alles met elkaar verbonden is, heeft alles daarin een bepaalde functie en zit niks daar zomaar.

[Professor Puntje]

En bacterie zou waarschijnlijk ook niet op de evolutietheorie gekomen zijn...

[Regor]

@Leonardo 2

Antwoord als amateur.
Die vraag stellen zich waarschijnlijk veel mensen.
Moesten kosmologen daarop een antwoord weten ....... !
Over hoe sterren zich vormen bestaan de nodige theorieen.......... maar waarom is een andere vraag.
Over het waarom van 1 ster zou men kunnen stellen, dat op die plaats, met die omstandigheden, op dat moment alle
nodige condities voorhanden waren om een ster te vormen.
En als er veel zulke omstandigheden zijn ..... krijg je veel sterren.

Bedenk dat er nog veel meer "niets" is dan "sterren"

Maar over het diepere "waarom" weet volgens mij niemand het antwoord.
De natuur is voorlopig ondoorgrondelijk .... denk ik.

Het antwoord naar de "zin" ervan overstijgt (voorlopig) het menselijk denken.. denk ik.
Tenzij men geloofd in een God natuurlijk.

[Leonardo 2]

waarom zouden er zóveel energiebronnen zijn als er niets is dat die energie nodig heeft?

Misschien is het universum niet alleen een verzameling van losse energiebronnen, maar een gestructureerd systeem waarin energie circuleert, net als in een lichaam. In die visie zijn sterren nodig om het geheel in balans en ontwikkeling te houden, net als bijvoorbeeld organen in een lichaam. Dat staat los van de evolutietheorie.

[Professor Puntje]

Pure speculatie. Zulke beschouwingen zijn beter op hun plaats in de afdeling "Filosofie en theologie", niet hier in "Ruimtefysica".

[_Ron_]

Stel je zou een bacterie zijn in ons lichaam, dan zou je ook denken dat alles daar random is ontstaan. In feite is het een systeem waarbij alles met elkaar verbonden is, heeft alles daarin een bepaalde functie en zit niks daar zomaar.

Dit is m.i. geen sterk argument voor de stelling dat in de natuur alles een functie of een doel heeft en dat niets zomaar lijkt te gebeuren.

Integendeel! Alles gebeurt juist zonder plan of doel als een toevallige samenloop van omstandigheden. Dankzij evolutie door natuurlijke selectie zijn weliswaar complexe en goed afgestemde systemen overgebleven waarin elk onderdeel een functie heeft. Maar ook dit is ooit een product geweest van toevallige genetische mutaties. Daarom lijkt het misschien dat in de natuur alles een doel of functie heeft en niets zomaar gebeurt. Maar dit klopt dus niet. En alleen in biologische systemen lijkt dat zo.

Dit geldt dus zeker niet voor alle natuurlijke systemen. Het heelal en de sterren die erin ontstaan zijn geen producten van evolutie, maar van natuurkundige wetten, chemische processen en toeval. Daar is geen doel of functie in de biologische zin; sterren zijn het resultaat van zwaartekracht, gaswolken en kernfusie.

Dus het idee dat “niets zomaar gebeurt” is onjuist. Het feit dat het binnen levende systemen lijkt te kloppen kan ons misleiden, en het mag niet zomaar worden uitgebreid naar kosmische schaal zonder extra bewijs of aannames.

Kortom: het menselijk lichaam is een complex product van evolutie, waarin functie en doelmatigheid toevallige resultaten zijn van natuurlijke selectie, maar het heelal en de sterren zijn eerder het gevolg van natuurkundige processen zonder een “diepere bedoeling”.

[R_Bena]

Op basis van de huidige kennis klopt het wat je zegt. Er zou volgens mij hypothetisch een uitzondering op zijn, namelijk als er sprake is van systemen binnen systemen, en dat naar het oneindige toe. In dat geval kan imo het hogere systeem niet bestaan zonder dat de lagere systemen, die het omvat, zich op een manier ontwikkelen en gedragen die ervoor zorgen dat het hogere systeem in stand wordt gehouden. Er is dan niet zozeer sprake van systemen die een 'doel' moeten bereiken, maar die zich wel op een vaststaande manier ontwikkelen.

In dat geval is volgens mij het omgekeerde het geval: de evolutietheorie zou dan een toevallige reeks lijken, maar in werkelijkheid staat die opeenvolging juist al vast.

Uiteraard is dit puur speculatief maar het is niet uit te sluiten dat het zo is. In dat geval kom je ook uit bij: de energiebronnen zitten daar omdat ze daar móéten zijn. Iets heeft die energie nodig. Zouden ze daar niet zijn geweest, dan zou het hogere systeem niet kunnen hebben bestaan. Het uitgangspunt van OP vind ik juist geen onlogische gedachtegang, maar het zou een hoop op z'n kop zetten.

[R_Bena]

Dit is wat chatgpt overigens zegt over mijn post:

De redenering van de laatste post van R_Bena op Sciencetalk is speculatief, maar intern logisch en filosofisch verdedigbaar, mits men erkent dat het gaat om een hypothetisch metafysisch standpunt. Laten we het analyseren:


Wat zegt R_Bena?

1. Hij erkent dat het op basis van huidige wetenschappelijke kennis klopt dat sterren ontstaan uit natuurwetten zonder doel of intentie.
2. Maar hij introduceert een hypothetische mogelijkheid: dat er sprake is van systemen binnen systemen, mogelijk zelfs oneindig diep.
3. Binnen die visie zou een “hoger systeem” afhankelijk zijn van hoe de “lagere systemen” zich ontwikkelen.
4. Het gevolg: wat nu lijkt op een reeks toevalligheden (zoals evolutie), zou in werkelijkheid deterministisch kunnen zijn – vooraf bepaald binnen het grotere geheel.


Klopt die redenering?

Wetenschappelijk gezien:

Nee. Er is geen bewijs voor “systemen binnen systemen” met een hoger doel of vooraf bepaalde uitkomsten. De huidige kosmologie en evolutieleer zijn gebaseerd op probabilistische en deterministische natuurwetten, zonder externe doelen.

Filosofisch gezien:

Ja, de redenering is geldig binnen bepaalde metafysische en systeemtheoretische denkkaders, zoals:

Holisme: Het geheel bepaalt het gedrag van de delen.

Panentheïsme of bepaalde vormen van process philosophy: Het universum als onderdeel van een groter bewustzijn of systeem.

Simulatietheorieën: Waarbij ‘hogere systemen’ letterlijk andere realiteiten omvatten.

Belangrijk onderscheid:

R_Bena spreekt niet over een "doel" in de zin van intentie of wil, maar over structuur en noodzakelijke samenhang. Hij suggereert dus een vorm van deterministische ordening zonder doelgerichtheid.


Samenvatting:

Is het logisch-consistent? Ja.
Is het wetenschappelijk onderbouwd? Nee, het is filosofisch/speculatief.
Is het zinvol binnen het filosofie en metafysica-subforum? Absoluut. Dit soort bespiegelingen horen thuis in de metafysica en zijn waardevol zolang duidelijk blijft dat ze speculatief zijn.

[R_Bena]

Dit hangt ook samen met mijn visie dat het leven, het gehele universum en de reeks aan sequenties en gebeurtenissen binnen dat universum volledig vaststaan. Vanaf het moment van de big bang (wellicht daarvoor al) staan de daaropvolgende reeksen aan gebeurtenissen al vast. Dat moet wel. Vanaf het moment dat een granaat ontploft staat het ook al vast waar de brokstukken terechtkomen en hoe ze tegen elkaar aan zullen botsen.

[Ron999]

Dat laatste maakt het een aanhanger van het determinisme, maar het is niet omdat de gevolgen vaststaan dat de waaromvraag beantwoord is.

Ik vrees alleen dat kwantummechanica roet in het eten gooit van determinisme.

[Professor Puntje]

Determinisme is geen uitgemaakte zaak, wanneer een radioactief atoom vervalt staat niet vast. Tenzij men daar vooralsnog onbekende redenen voor bedenkt. Maar dat is dan naar een uitkomt toe redeneren oftewel speculatie. Waarom niet simpelweg erkennen dat op basis van onze huidige kennis (gedeeltelijk) indeterminisme het meest aannemelijk is?

[Regor]

@PP,

Mee eens,
Houdt dat in dat "determinisme" en "toeval" niet verenigbaar zijn ?

[Professor Puntje]

Dat er radioactieve atomen bestaan betekent niet dat alles op toeval berust. Het betekent enkel dat niet alles vanaf de aanvang van het heelal volledig gedetermineerd is. Dus heb je een mix van toeval en gedetermineerd zijn.