In een [url=https://sciencetalk.nl/forum/viewtopic.php?p=1258873#p1258873]vorig bericht[/url] heb ik op de foto's de glasrichel op de hoek van de voorgevel aangeduid als C, en andere richels in de voorgevel als D t/m F. Nu blijkt dat richel D (evenals E en F) ook een regenboogstreep op de grond werpt, minder opvallend dan die van C. De streep van D heeft een andere richting dan die van C. Klopt die richting met de wet van Snellius? Is daarmee misschien een betere schatting mogelijk van de afschuinhoek φ, waarvoor ik eerder gemakshalve de waarde van 45° heb aangenomen? Niet dat dat belangrijk is, maar uit nieuwsgierigheid.

Bij zulke glasrichels gaat het om breking van lichtstralen bij twee grensvlakken, wat neerkomt op breking door een prisma met tophoek φ. Voor dat prisma geldt [itex]r_2 = \arcsin(n \sin(\varphi-\arcsin(\frac{1}{n}\sin i_1)))[/itex]. ([url=https://en.wikipedia.org/wiki/Dispersive_prism#Deviation_angle_and_dispersion]wiki[/url])
Bij richel C geldt bovendien [itex]i_1=\varphi-\alpha [/itex] en [itex]\beta=r_2[/itex]; en bij richel D geldt [itex]i_1=90°-\alpha [/itex] en [itex]\beta=90°+r_2-\varphi [/itex].
Hiermee kan de β,α-grafiek berekend worden bij richel C en D voor verschillende waarden van φ.


[attachment=0]Alkmaar1.png[/attachment]


In de onderstaande β,α-grafieken geven de blokjes mijn nieuwe metingen in Alkmaar weer, en de kromme lijnen geven de theoretische β voor φ=45° en φ=60° weer. De brekingsindex is 1,52. Conclusie: tophoek φ=60° past beter bij de metingen dan φ=45°.


[attachment=1]Alkmaar2.png[/attachment]

[quote]
Dat moet je dan toch kunnen zien als je er vlak bij gaat staan? Dan kun je zien waar het licht precies vandaan komt.
[/quote]


Klopt, je ziet dan een gekleurde lichtvlek op de glasrichel, zoals op de eerste foto van een vorig bericht ([url=https://sciencetalk.nl/forum/viewtopic.php?p=1258926#p1258926]link[/url]). Zonder spiegel kun je het ook zien. Als je hoofd een schaduw werpt op punt A' van de gekleurde lichtstreep dan kun je de gekleurde lichtvlek zien op punt A van de glasrichel. Punt A is waar de kleurschifting van lichtstraal a begint. Als je vlak bij het glaspaneel staat kun je de lichtvlek op de richel van dichtbij bekijken, zoals in punt B.

Maar wat je dan nog niet weet is of de vorm van die richel precies overeenkomt met de hypothese, bijvoorbeeld die hoek van 45°. We hebben geen aanzicht van buitenaf. Bij die vraag helpt de wet van Snellius.

[attachment=0]lichtstraal.png[/attachment]

[attachment=0]spiegel.gif[/attachment]
hier een spiegeltje neerleggen en dan daarin kijken richting waar het licht vandaan komt.

[quote=jkien post_id=1259925 time=1746026564 user_id=18370]
De metingen komen overeen met de grafieklijn. Dat ondersteunt de hypothese dat de regenboogstreep ontstaat door zonlicht dat op vlak p valt.
[/quote]
dat moet je dan toch kunnen zien als je er vlak bij gaat staan? dan kun je zien waar het licht precies vandaan komt.

Ik blijf het vreemd vinden maar hier is weinig tegenin te brengen.

Ter controle heb ik de richtingen van de invallende lichtstraal en van de gebroken lichtstraal gemeten op de vloer van de traverse, dus alleen in het horizontale vlak. Die meting, en eentje van een half uur later, heb ik ingetekend in de β,α-grafiek die berekend is met de wet van Snellius. α en β zijn hoeken ten opzichte van de voorgevel. De metingen komen redelijk overeen met de grafieklijn. Dat ondersteunt de hypothese dat de regenboogstreep ontstaat door zonlicht dat op zijvlak p valt.


[attachment=0]Alkmaar.png[/attachment]
[i]β,α-grafiek: rode cirkels zijn metingen, de lijn is berekend. Aanname: brekingsindex n=1.52 (glas), en schuine zijde maakt een hoek van 45° met de gevel.[/i]

Het blijft een raadsel voor mij.
Ik houd twijfels bij vlak p als verklaring. Maar als de tekening van het bovenaanzicht klopt is dat toch de enige mogelijkheid.

[quote]
Het lijkt alsof de rand P mat is. Dan kan die niet verantwoordelijk zijn voor de gekleurde bundel.
[/quote]


Toch zag ik regenboogkleuren in rand p toen de zon scheen:
[attachment=0]randC.jpg[/attachment]


Misschien is de afwerking zoals bij de lift van het station: fijne krasjes op de schuine rand p. Dan gaat het meeste licht van een lichtstraal rechtdoor, en een klein deel wordt verstrooid.
[attachment=1]krasjes.jpg[/attachment]


Misschien neem ik een volgende keer een laserpointer mee, om op de hoek door rand p te schijnen, van binnen naar buiten, met de laserstraal gericht op de witte rand. Dan zal blijken in hoeverre een lichtstraal uitwaaiert.
[attachment=2]hoek.jpg[/attachment]


[quote]
Ook lijkt me (maar dat is puur gevoelsmatig) dat door die 2 mm niet genoeg licht kan vallen om de heldere gekleurde bundel te veroorzaken.
[/quote]

Van invloed is dat de vloer enigszins spiegelt (zie de foto in het startbericht). De lichtstreep is alleen zo helder voor een waarnemer in het verticale vlak boven de lichtstreep; hij wordt minder helder als de waarnemer naast dat vlak gaat staan.

Het lijkt alsof de rand P mat is. Dan kan die niet verantwoordelijk zijn voor de gekleurde bundel.

Ook lijkt me (maar dat is puur gevoelsmatig) dat door die 2 mm niet genoeg licht kan vallen om de heldere gekleurde bundel te veroorzaken.

Het is station Alkmaar. Logisch, want op de foto van het stationsplein, gemaakt vanaf de roltrap, zie je in de verte stapels kazen staan! [url=https://rots-maatwerk.nl/project/alkmaar-cs/]1[/url]

Die "trappen" zijn zitbanken waar passanten en wachtende reizigers kunnen genieten van het uitzicht.

De bovenaanzichttekening is een vermoeden, gebaseerd op wat ik aan de binnenkant kan zien, en wat nodig lijkt om de kleuren te verklaren.


[attachment=0]traverse.jpg[/attachment]
[i]Iemand zit op de bank te genieten van het uitzicht[/i]

Dank voor de nieuwe informatie. Het zit heel anders in elkaar dan ik uit de eerdere foto dacht op te maken.
Ik snap ook niet waar die paar treden voor dienen, maar dat heeft verder niets met de lichtbreking te maken.

Hoe nauwkeurig is de tekening gelabeld "bovenaanzicht"? Ik neem aan dat je er niet aan hebt kunnen meten.

Waar is dit?

Ik heb die glaspanelen nog eens bekeken, net als de vorige keer 's morgens, met zonlicht vanuit het oosten, maar toevallig niet op een tijdstip waarop de lichtstreep op de vloer zichtbaar was. Het blijkt dat de rand die vorige week de lichtstreep voortbracht een loodrechte hoek in de glasgevel is. Daardoor was het de enige rand die een lichtstreep voortbracht. Ik heb die rand op alle foto's gemarkeerd met de letter "C". De eerste twee foto's zijn van vorige week. De lichtstreep ontsprong aan de linkerkant van de zwarte rubberstrip tussen de panelen. Ik heb nu geprobeerd om dat van dichtbij in beeld te brengen. Vermoedelijk vertoont het glaspaneel een schuine kant van 2 mm breed, letter "p" op de foto's, die zoals een prisma de lichtstreep voortbrengt. Van dichtbij zie je in die smalle rand regenboogkleuren verschijnen.


[attachment=0]combi1.jpg[/attachment]


's Middags heb ik de glasgevel aan de buitenkant bekeken, vanaf de trap en vanaf straat. De zon scheen af en toe, vanuit het westen. Vanaf de trap waren er regenboogkleuren in rand C zichtbaar (foto rechtsonder). Vanaf straat waren er regenboogkleuren zichtbaar in de spiegelende zijkant van de roltrap, op het spiegelbeeld van rubberstrip C (foto linksonder). Vermoedelijk trad de lichtbundel uit bij glasrand r, niet p.


[attachment=1]combi2.jpg[/attachment]

[quote=jkien post_id=1258386 time=1744101130 user_id=18370]
Ik denk dat het linkerpaneel vastgelijmd is aan het rechterpaneel, dan zou dat diagram niet werken. Ik zal de volgende keer eens beter kijken naar de naad tussen de panelen.
[/quote]
Dan zou het inderdaad niet werken. Daarom denk ik niet dat ze aan elkaar gelijmd zijn.
Ook omdat lijmen extra (overbodig) werk zou betekenen (tegen tocht hoef je het niet te doen, de ruimte is even verder helemaal open).
Bovendien zou je problemen kunnen krijgen met krimpen/uitzetten.

Ik denk dat het linkerpaneel vastgelijmd is aan het rechterpaneel, dan zou dat diagram niet werken. Ik zal de volgende keer eens beter kijken naar de naad tussen de panelen.

De rand kan als een prisma werken:
[attachment=0]prisma.png[/attachment]