Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » wo 07 mar 2007, 23:42

Waarom zouden emoties niet aangeleerd kunnen zijn? Bijvoorbeeld mijn emoties als het Nederlands elftal verliest zijn aangeleerd.
Zoals ik al eerder zei:

Het feit dat het gedrag verandert bewijst dat het aangeleerd gedrag is en dus 'rationeel' moet zijn. De invulling van de emotie is het aangeleerde gedrag. De emotie zelf is het emotionele gedeelte. Ik wil je er echter wel op wijzen dat in mijn optiek die 'emotie' een heel andere functie heeft dan waar men haar tegenwoordig voor houdt. Ook hier moet je natuurlijk eerst tot op het bot gaan om te kunnen zien wat er werkelijk gebeurt. Dit zal echter een volledig ander topic moeten worden lijkt me zo. Hier is een topic waarin (anderen en) ik (iets) meer uitweid hierover. Wie weet vindt je het een leuk topic.
En voor de rest, ik ga een heel eind mee in jouw interpretatie van Plato (ik zie wel een groter verschil met Popper). Maar je toont niet aan waarom Plato's staat niet totalitair is (dat was waar we over begonnen in dit topic). Het lijkt me ook nuttig als we ons daar weer meer op concentreren.
Nee, het topic ging over de denkbeelden van Plato en of Plato zelf totalitair is. Ik ben vrij zeker van niet. Popper heb ik bijzonder grote twijfels over. Socrates is gevrijwaard in mijn ogen. Maar dit alles en de onderbouwing hiervan is terug te vinden in mijn eerdere relaas dacht ik.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door PopperIsEenHeld » wo 07 mar 2007, 20:19

Waarom zouden emoties niet aangeleerd kunnen zijn? Bijvoorbeeld mijn emoties als het Nederlands elftal verliest zijn aangeleerd.

En voor de rest, ik ga een heel eind mee in jouw interpretatie van Plato (ik zie wel een groter verschil met Popper). Maar je toont niet aan waarom Plato's staat niet totalitair is (dat was waar we over begonnen in dit topic). Het lijkt me ook nuttig als we ons daar weer meer op concentreren.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » wo 07 mar 2007, 20:02

Mijn overtuiging is dat de mens gedrag aangeleerd moet krijgen.
Over de intentie van besnijdenis/liefde en dergelijke. Uitgaande van de goede intentie, vraag ik mij of het rationeel is? Nee, het is emotioneel.
Hoe kun jij deze twee dingen met elkaar combineren? Het spreekt ekaar lijnrecht tegen.
Hetzelfde verhaal kun je toepassen op besnijdenis: (even kort door de bocht) meisje wordt besneden en vindt het verschrikkelijk. Ze groeit op en raakt langzaam maar zeker overtuigd dat besnijdenis iets goeds is. Ze krijgt zelf kinderen, en die besnijdt ze ook, etc)
Het feit dat het gedrag verandert bewijst dat het aangeleerd gedrag is en dus 'rationeel' moet zijn. De invulling van de emotie is het aangeleerde gedrag. De emotie zelf is het emotionele gedeelte. Ik wil je er echter wel op wijzen dat in mijn optiek die 'emotie' een heel andere functie heeft dan waar men haar tegenwoordig voor houdt. Ook hier moet je natuurlijk eerst tot op het bot gaan om te kunnen zien wat er werkelijk gebeurt. Dit zal echter een volledig ander topic moeten worden lijkt me zo.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door PopperIsEenHeld » wo 07 mar 2007, 13:28

Mijn overtuiging is dat de mens gedrag aangeleerd moet krijgen. Lees Leven aan de Onderkant van Theodore Dalrymple. Deze Britse psychiater beschrijft het onopgevoede tuig dat regelmatig bij hem in de praktijk komt. Om wat dichter bij huis te blijven, kijk naar de achterbuurtjongeren in Nederland: ouders die hun verantwoordelijkheid ontlopen, en van een overschot aan onderwijs kun je ze ook niet betichten. Samenleven vereist regels. Die kunnen we ons alleen eigen maken middels opvoeding en onderwijs.

Er is ooit, ik meen in de jaren zestig/zeventig, een school (kleuterschool?) geweest waar de kinderen mochten doen wat ze willen. Dus minimale verplichtingen. Resultaat: er werd niks geleerd en de kinderen waren vooral bezig met ruziën en het mishandelen van insecten.

De projecten die er het afgelopen decennium zijn geweest mbt de zogenaamde ‘vrije scholen’ zijn eveneens faliekant mislukt. Waarom? De leerachterstand van de kinderen werd te groot.

Zonder scholing zouden we niet eens fatsoenlijk kunnen communiceren. Het semi-natuurlijke proces van taalverwerving vereist namelijk flinke stimulering door onderwijs. Met gebrekkige taalvaardigheden kunnen we niet redelijk argumenteren, en kunnen we onze emoties nauwelijks uiten. Argumenteren leidt doorgaans tot een ideeënstrijd. En we weten allemaal waar een strijd toe leidt op basis van emoties. Natuurlijk, ook dit zijn ideaaltypen. Niemand is 100% rationeel of 100% emotioneel. Maar het een is wel nastrevenswaardiger dan het ander. Waarom denk je dat volwassen democratieën nog nooit een oorlog met elkaar hebben gevoerd? Democratieën gaan overwegend uit van de ratio: we kijken wie de beste argumenten heeft diegene heeft gelijk. Hoe wil je zoiets doen op basis van emoties? Wie het hardst schreeuwt heeft gelijk? Dan is het niet verwonderlijk dat er zo vaak oorlog uitbreekt. (dit voorbeeld heeft betrekking op staten, maar is natuurlijk evengoed van toepassing op personen)

En uiteraard is geweld door (overwegend) rationele actoren niet uitgesloten. Echter voor hen is het doorgaans de ultima ratio, de tot het uiterste gedreven ratio. Voor (overwegend) emotionele actoren is het de prima ratio: zie de Turks-Koerdische vader die zijn dochter vermoord omdat zijn eer/emotie is aangetast.

Over het achterwege laten van alternatieve gedachten tijdens opvoeding en onderwijs. Is dat een rationele of emotionele reactie? Kijk naar de eeuwen oude traditie die de kerken (emotie) hierin hebben. Plaats dat tegenover de redelijkheid van de wetenschappen, en je zit het verschil in de mate waarin alternatieve gedachten bespreekbaar zijn. Ook hier geldt, beide zijn ideaaltypen.

Over de intentie van besnijdenis/liefde en dergelijke. Uitgaande van de goede intentie, vraag ik mij of het rationeel is? Nee, het is emotioneel. Het kind gaat door een hel, en kan nauwelijks genot meer beleven aan sex. En wat zijn de voordelen? Dat je dan een echte man/vrouw bent. Lekker die emoties van mensen.

Daar komt het volgende bij. Het is maar de vraag of oprecht geloven getuigt van een intentie die oorspronkelijk goed was. (Ik ben even kwijt van wie het voorbeeld was dat ik nu geef.) Stel een gelovig schipper wil vluchtelingen helpen bij hun oversteek. De schipper twijfelt al een tijdje aan de staat waarin zijn boot verkeerd: moertje los hier, moertje los daar, paar roest plekken, gebogen balken etc. De man vraagt zich af of de boot met vluchtelingen het een keer zal begeven op zee. Maar gelukkig is daar God. De men gelooft al zijn hele leven in God. En tot nu toe heeft hij iedere keer tot God gebeden alvorens uit te varen. Zo ook deze keer. Na te hebben gebeden voelt hij zich al een stuk zekerder: God kan hem en de zielige vluchtelingen toch niet in de steek laten? De man praat erover andere kerkgenoten en krijgt misschien een heerlijk gevoel dat hij als positieve openbaring ervaart. Een paar dagen later gelooft hij oprecht dat de oversteek met de vluchtelingen zal slagen. Immers, het is nog nooit verkeerd gegaan, de boot is ook weer niet in zo’n slechte staat, en hij heeft God aan zijn zij. De vraag is nu: is oprecht geloven, of iedere goede intentie, altijd moreel?

Hetzelfde verhaal kun je toepassen op besnijdenis: (even kort door de bocht) meisje wordt besneden en vindt het verschrikkelijk. Ze groeit op en raakt langzaam maar zeker overtuigd dat besnijdenis iets goeds is. Ze krijgt zelf kinderen, en die besnijdt ze ook, etc)

(sorry, ik heb vooralsnog geen tijd om op je andere alinea's te reageren)

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » di 06 mar 2007, 13:04

@ Veertje:Dank je wel voor het nets maken van de post. Een andere kleur is best een goeie oplossing om aan te duiden dat er iets is met een stukje tekst. Dank je wel voor het idee. Ik zou je overigens nogmaals willen vragen of je mijn fout mbt het werk Leviathan aan zou willen passen. Het lijkt me een kleine moeite om zo toch informatief goed te zitten.

@ PIEH: We zijn inderdaad afgedwaald met als oorzaak om elkaar idee"en te leren kennen. Ik hoop dit her en der nog wel te kunnen doen, maar ik ga pogen om wat dingen af te ronden en er zo voor te zorgen dat we niet zo veelvuldig aan het quoten zijn. Het spijt ons veertje. We willen namelijk graag dat je jezelf bij ons, bakkeleiende blinden voegt.

~~~~~

In mijn ogen hebben we op dit moment basically 4 gesprekken, terwijl er maar 1 echt van toepassing is in deze fase van het gesprek.

- Wat zijn onze eigen meningen?

- Wat is de mening van Plato?

- Wat is de mening van Popper (en ook de mening van Popper over Plato)

- Hoe bestaat de werkelijkheid?

In mijn ogen is in deze fase van het gesprek slechts van toepassing hoe de werkelijkheid bestaat. Ik ga pogen om daar eens op te focussen om daarna (wanneer we daaraan toe zijn) terug te keren bij wat Plato vindt. Pas hierna lijkt het me van belang om uit te vinden wat de heer Popper van Plato vindt en pas daarna kunnen we Popper zelf een s gaan ontleden. Om dit alles voor elkaar te krijgen lijkt het me ook van belang om onze eigen meningen aan elkaar kenbaar te maken (wanneer van toepassing) en dan de overeenkomsten/verschillen te deduceren.
Ben je bekend met de opvattingen van Rousseau in Het Sociaal Contract (alternatieve titel: Het Maatschappelijk Verdrag), maar vooral Vertoog Over de Ongelijkheid. Volgens mij verwoordt hij een de visie die jij bedoelt. (ik noemde al de nobele wilde)
Het gelijkt in ieder geval erg aan mijn gedachten. Ik moet zeggen dat ik er zo door verrast was dat ik het werk denk ik ga kopen. Ik vraag me vooral af wat hij met the basis of inequality doet, maar ik vraag me af welk werk ik eerst ga lezen.
Ik begrijp volgens mij waar je heen wilt. Ik denk alleen dat de menselijke natuur niet alleen positieve effecten heeft, maar bijvoorbeeld ook opvoeding en onderwijs behoeft.
Dit is het belangrijkste vraagstuk wat in onze discussie speelt. Om heel erg eerlijk te zijn ben ik niet in staat om tot een echt eerlijke conclusie te komen. Want wie weet in hoeverre een mens gedrag aangeleerd moet krijgen? Misschien hoeven we de volledigheid van deze vraag niet te beantwoorden. Ik heb namelijk het idee dat er een onderscheid bestaat tussen opvoeding en scholing. Scholing betreft het deel van het aangeleerde gedrag waarvan we het idee hebben dat het te onderbouwen is en betrekking heeft op 'de werkelijkheid'. Opvoeding betreft het deel van het aangeleerde gedrag dat betrekking heeft op overleven. Deze lopen uiteraard door elkaar heen in het dagelijkse leven, maar ik denk dit de scheidingslijn is (op theoretisch gebied). Het lijkt alsof het overleven de mens niet aangeleerd hoeft te worden in mijn ogen. We kunnen instinctief met ons lichaam omgaan en we weten op de een of andere manier precies wat het lichaam nodig heeft (als we naar ons lichaam luisteren in plaats van ons af laten leiden door wat in ons hoofd gebeurd). Wat we leren zijn plannen of ervaringen. In die zin zijn scholing en opvoeding gelijk. Ikzelf ben niet van mening dat het een goed idee is om ons hiermee bezig te houden. Hoe vaak zien we dat een geschreven tekst gebruikt wordt voor onheuse doeleinden? En hoe vaak wordt er in een leerproces een ideologie meegegeven of alternatieve gedachten achterwege gelaten?

De truc is om te doorgronden hoe mensen werken denk ik. Er bestaat een (schijnbare, maar blijkbaar bijna onoverkomelijke) tweedeling in de ‘psyche’ van de mens. Er is een deel wat ik altijd (bij gebrek aan een beter woord) ‘het vonkje’ noem. Dit deel van de mens is waar een mens simpelweg bestaat, waar vanuit een mens naar de wereld kijkt en met de wereld omgaat (De manier van omgaan met de wereld heeft overigens een bijzonder stabiele waarde. Ik zou deze manier graag intentie noemen.). Het andere deel is een meer fysiek deel van de mens en het behelst het geheugen. Hiermee vormen we het referentie kader en we baseren onze daden hierop. We zien dat wanneer er bijvoorbeeld in ons referentie kader staat dat wanneer we van een vrouw houden die vrouw een chador moet dragen, niet met andere mannen om mag gaan (Ja, ik ben een man. Het spijt me dat ik hierin wat ongenuanceerd ben, maar ik kan geen unisex voorbeeld verzinnen.) en besneden moet worden we dit ook uitvoeren. Het bijzondere hieraan is dat de intentie feitelijk was dat we een uiting wilden geven aan die liefde. Ik heb nog nooit iemand gezien bij wie de intentie ‘slecht’ was. Het allereerste begin van het vormen van het maxime waartoe we handelen is eigenlijk altijd ‘goed’. Waar krijgen mensen hun ‘slechte’ gedrag dan?

-In het referentie kader.

De intentie van scholing is dat we leren hoe we ons ‘goed’ gedragen. Dit ‘goed’ is uiteraard gebaseerd op wat ‘de samenleving’ waarin we wonen ‘goed’ vindt. We zien dat behoeften van ‘de samenleving’ veranderen met de eeuwen en dat dit geen stabiele aangelegenheid is. Het feit dat datgene wat aangeleerd moet worden veranderlijk van aard is toont aan dat het hier niet handelt om feiten of dingen die simpelweg ‘zijn’, maar om meningen en waarden. Derhalve moet het zo zijn dat deze dingen niet ‘waar’ zijn. De vraag is dan natuurlijk welke dingen wel ‘waar’ zijn en dus die stabiele waarde hebben. Het lijkt me vrij duidelijk dat de enige dingen waarvan we kunnen stellen dat ze altijd stabiel zijn te maken zullen hebben met wat simpelweg ‘is’.

Uiteindelijk is het zo dat wanneer we onszelf teveel bezig gaan houden met de variabele dingen die de ‘maatschappij’ als ‘goed’ bestempelt we niet bezig zijn met wat simpelweg ‘is’ en het derhalve zo is dat we bezig zijn met het ontwrichten van wat simpelweg ‘is’. Wat is dan het enig juiste om onszelf aan te leren?

-Het leren deduceren van datgene wat ‘is’ om zo die dingen niet kapot te maken.

Dit alles is het tegenovergestelde van scholing blijkbaar. Een vraag die te stellen zou kunnen zijn: “Hoe ontstaat dit verschil?” Maar daar is slechts 2 vrij makkelijke antwoorden op te geven: om de ‘status quo’ in stand te houden en ‘het recht’ te geven om de mensen en de wereld te behandelen zoals die ‘status quo’ doet. Of misschien wel omdat de ‘status quo’ niet beter weet (door die scholing), maar dat is eigenlijk hetzelfde natuurlijk.

Welnu, als dit alles zo is, dan is het nog slechts zaak om uit te zoeken wat simpelweg zo ‘is’ lijkt me zo. Een van die dingen is nu juist dat ‘vonkje’ in de mens wat, als het niet ondergesneeuwd wordt door ons referentiekader, de perfecte belichaming van ‘het zelf’ is. Uiteraard is de vraag nu een klein beetje aan het verschuiven, want als we een manier vinden om dat vonkje naar boven te halen en daarmee om te gaan, dan hebben we een ‘staatsvorm’ die de werkelijkheid eert en alles om ons heen in ere zal houden. Het is namelijk bezig met wat ‘is’. Een systeem dat hierop gebaseerd is noemen we wel het stammenverband hierin is een sterke mate van flexibiliteit aanwezig en, omdat de ouders net altijd aanwezig zijn om het kind te sturen in de richting dat het ego van die ouders zou bevestigen komen mensen veel meer tot zichzelf en daarmee tot dat vonkje en daarmee tot wat ‘is’ (Dit is slechts een klein ding wat uit de vergelijking gehaald wordt overigens, ik neem aan dat een ieder er zelf ook nog een aantal kan verzinnen.).

Het moeilijke hieraan is dat wanneer we met deze ‘werkelijkheid’ bezig zijn we onszelf niet af moeten laten leiden door oppervlakkige waarheden die zich maar al te makkelijk in ons referentiekader nestelen. Hier komt nog bij dat mensen die zichzelf met oppervlakkige zaken bezighouden meestal gesteund worden door anderen die zich hiermee bezig houden, want op deze wijze is het mogelijk in die oppervlakkigheid succes te boeken (Een van deze dingen is een hoog loon voor het uitvoeren van negatieve taken bijvoorbeeld.). Iemand die zichzelf met dat ‘vonkje’ (en daarmee ‘de werkelijkheid’) bezighoudt is op een fundamenteel ander niveau bezig zal niet op deze manier te werk gaan. Overigens zien we hierin hoe een ‘waarheid’ verdrongen kan worden door dat ‘oppervlakkige’. “De waarheid’ kan zichzelf niet verdedigen hiertegen. Het enige waar die ‘waarheid’ en daarmee de mensen die zich in die ‘waarheid’ bevinden op kunnen hopen is met rust gelaten te worden om zo in die ‘waarheid’ te kunnen bestaan.

Een volk dat ervoor kiest om zich met de ‘waarheid’ bezig te houden zou dan feitelijk altijd door ‘de grote boze buitenwereld’ verdrongen worden. En dit is de reden dat Socrates met het idee van wachters komt. Deze mensen moeten dit volk beschermen zodat ze met rust gelaten worden en zich hiermee bezig kunnen houden. Mede daarom heeft het ook mensen nodig die zichzelf opwerpen als leiders. Dit is geen wenselijke taak voor mensen die zich met enige ‘waarheid’ bezighouden, zoals een ieder zich zal beseffen, omdat het een invloed met al die oppervlakkigheid met zichzelf meebrengt. Daarmee is deze persoon uitgesloten van het bestaan in de ‘waarheid’. Alleen de standvastigsten onder ons kunnen onder al deze invloeden nog iets van ‘waarheid’ zien. Dit is de kern van Socrates’ ideale staat. Plato gaat nog een stap verder. Hij is naar Sicili”e gegaan om daar te praten met de tiran Dionysius. Het idee was gerezen om op dit eiland een soortgelijke staat te stichten. Uiteindelijk vond Plato dat hij hier een grote fout mee had begaan en hij heeft zichzelf hierna regelmatig uitgesproken tegen tirannen. Zijn grootste afkeer tegen deze mensen kwam voort uit het feit dat hij niet eens altijd kom zeggen wat hij dacht. Dat tekent toch schril af tegen Poppers woorden lijkt me zo.

Dhr. Popper daarentegen heeft al deze zaken niet gezien en houdt zich bezig met de oppervlakkigheid van de taken van de wachters. Hij heeft de volledige intentie van zowel Plato als Socrates (hoe kwalijk van Popper!) volledig gemist, alsook Plato’s afkeer van de Tiran Dionysius. We zien hier een gradatie in omgaan met intentie. Voorop staat Socrates die druk bezig is het goede in de mens naar voren te toveren, maar die goedheid wil beschermen tegen de oppervlakkigheid van anderen (ziehier het contact met die oppervlakkigheid waarmee het referentie kader besmet wordt en daarmee corrumperend werkt). Plato heeft zichzelf iets minder bezig gehouden met die intentie en zichzelf toegelegd op de bescherming van dat ‘goede’ door een absolute afscheiding te bewerkstelligen (ziehier het afkeren van de intentie en het begin van het veranderen naar slechts oppervlakkigheid) en Popper als laatste die helemaal geen idee meer heeft van de intentie en zichzelf toegelegd heeft op het regelutilisme van de democratie. En hier zien we dat in die zin Popper zelf een veel grotere vijand is van de vrije mens dan Socrates of Plato. Slecht in de oppervlakkigheid waar Popper bestaat is dit niet zo. Het is zijn referentiekader wat zijn intentie zo verwrongen heeft dat hij het idee heeft dat dit niet zo is.

p.s. Ik hoop dat ik niet te vlug door de bocht ben gegaan. Ik heb van een aantal denkbeelden maar gewoon aangenomen dat jullie ermee bekend zijn. Mocht dit niet zo zijn, schroom dan niet om ook dit kenbaar te maken.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Veertje » di 06 mar 2007, 09:05

We dwalen inderdaad wat af. Volgens mij is dat vooral omdat we elkaars visie helderder proberen te krijgen (state of origin / original position). Weliswaar is dit relevant, maar ik vraag me toch af of we het inderdaad niet weer meer over Plato moeten/kunnen hebben.
Ja, houd deze topic Plato zuiver indien mogelijk. Een zijstraatje af en toe is niet erg, als je maar uiteindelijk weer terug kunt keren naar de oorspronkelijke topicvraag.
Als ik zo vrij mag zijn, de groen gemaakte quote staat hierboven (Zo 4 Mrt 07, 14:23)
Tuurlijk mag je zo vrij zijn, ik vroeg er toch naar. Hubris had in de groen gemaakte quote (d.m.v. de code knop te gebruiken) ook zijn eigen antwoorden verwerkt. Omdat de code knop eigenlijk bedoeld is om zaken neer te zetten waarvan je NIET wilt dat PhpBB de opgenomen codes vertaalt naar een layout, kreeg je dus wat jij gezegd had niet netjes in een mooi zichtbare quote, maar alleen maar letterlijk de quote tag, waardoor het verschil tussen wat jij gezegd had en Hubris' commentaar niet meer duidelijk was (en waardoor ik de ogenschijnlijke "blok" tekst als zodanig niet meer herkende -vreemd dat ik het niet kon vinden, ik wijt het maar aan de tijdsverdeling die ik moet hanteren om de dagelijkse hoeveelheden tekst te bolwerken :) ). Ik heb dat voor de duidelijkheid even veranderd, en het daarnaast ook in blauw gezet, omdat mijn edit kleur, als ik edit binnen andermans post, groen is. [rr]

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door PopperIsEenHeld » ma 05 mar 2007, 22:37

We dwalen inderdaad wat af. Volgens mij is dat vooral omdat we elkaars visie helderder proberen te krijgen (state of origin / original position). Weliswaar is dit relevant, maar ik vraag me toch af of we het inderdaad niet weer meer over Plato moeten/kunnen hebben.

Als ik zo vrij mag zijn, de groen gemaakte quote staat hierboven (Zo 4 Mrt 07, 14:23)

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Veertje » ma 05 mar 2007, 12:04

Even een kleine verstoring van jullie discussie (die zich, zo ik hoop, nog steeds op Plato richt?). Hubris, ik zie het bos door de bomen niet meer met al dat gequote. Waar ook alweer komt het groene stukje in code vandaan, dat jij aanhaalt? (zoekopdrachten leveren het niet op).

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door PopperIsEenHeld » ma 05 mar 2007, 11:28

Hubris schreef:
PIEH schreef:
Niet zo zeer angst of hoop, maar veeleer dus de menselijke aard. We weten niet beter. De (elite) cultuur bepaalt voorts of we de staat inrichten op basis van angst of hoop.
Besef je dat wanneer je een staat inricht op basis van 'de menselijke aard' je de staat werkelijk inricht op basis van jouw mening hierover? Het feit dat we het hebben over een staat bewijst dat je hier niet al te positief over denkt.
Niet de inrichting, maar het ontstaan baseer ik puur op de menselijke aard. Mensen zijn geneigd tot sociaal gedrag om te overleven (evolutie). De inrichting dient er voor grotendeels voor om elkaar juist te beschermen tegen elkaars kwalijke kanten van de menselijke aard (dus niet inrichting volgens de menselijke aard, maar juist tegen het schadelijke deel van die aard. Zie jij hier de ontwrichting of Plato?). Dit zou je dus met Hobbes kunnen vergelijken. Weliswaar heeft hij een negatiever mensbeeld dan ik. En Hobbes geeft als reden van het ontstaan van de staat de ‘kwade’ menselijke aard, waar ik de evolutionair sociale aard als reden geef.

(en de staat wordt niet ingericht op mijn mening, maar op onze mening van die aard, voor zover mogelijk)
Hubris schreef:
PIEH schreef:
Angst (lijden) lijkt mij daarbij enigszins te objectiveren (niemand wil ziek zijn). Daar zou een mooie taak zijn weggelegd voor de overheid: het voorkomen van lijden (de staat als noodzakelijk kwaad).
En dit is precies hoe men een staat verkoopt aan het volk. "Betaal belasting, dan zorgt de staat dat je veilig bent". En wat gebeurt er als je niet betaalt? Dan vlieg je de bak in. Je moet dus feitelijk geld betalen aan de staat om door de staat tegen zichzelf (en anderen zoals onze staat) beschermd te worden. Dit doet me wel wat aan maffia practijken denken..
Ik meen dat wij in een ‘natuurtoestand’, dus zonder staten, verder van huis zouden zijn. Vandaar dat ik de staat een noodzakelijk kwaad noem. Wat zie jij als alternatief? Dat de mens in oerhorden was blijven leven?
Hubris schreef:
PIEH schreef:
Als de staat daarentegen hoop (geluk/genot) wil bevorderen, dan begeeft ze zich volgens mij op der mate subjectief terrein (ik geef een heel andere invulling aan gelukkig zijn dan jij) (echt niet!), dat ik denk dat we dat beter aan het individu zelf kunnen overlaten. Laat je de staat bepalen wat en hoe ieders geluk te bewerkstelligen, dan verval je m.i. snel in totalitarisme.
Ook in een democratie worden zulk soort beslissingen door de overheid genomen. Ook in een democratie wordt je uitgesloten van bepaalde functies voor het uiten van bepaalde meningen. De lijfstraffen zijn (in Nederland) alleen afgeschaft.
Hubris schreef:
PopperIsEenHeld schreef:
(is regelutilarisme indien gehanteerd door de staat niet hetzelfde als totalitarisme?)
Nu beginnen we dezelfde taal te spreken. Besef je dat iedere staatsvorm dit hanteert?
Hubris schreef:
PopperIsEenHeld schreef:
Ik volg inderdaad de gangbare definitie van Hannah Arendt. Een staat die het leven, liefst ook gedachten, van de onderdanen zoveel mogelijk wil bepalen (‘regelen’) aan de hand van hun (utopische) ideologie. Nazi-Duitsland en bijvoorbeeld Noord-Korea vallen hieronder. Eerlijk gezegd ben ik ook niet goed bekend met andere definities. Welke hanteer jij?
Ikzelf ben van mening dat situaties al erg vlug totalitair zijn. Kiesrecht en 'vrijheid van meningsuiting' dingen hier niets op af. Mijn mening is dat mensen die je willen doen geloven dat deze dingen wel een verschil maakt ofwel niet weten waar ze het over hebben, danwel je een rad voor de ogen willen draaien...of zelf een rad voor de ogen gedraaid hebben gekregen natuurlijk.. Ik bedoel dus te zeggen dat staatsvormen an sich totalitair zijn in mijn ogen. Op het moment dat iemand zichzelf ondergeschikt maakt aan het sociale contract van zijn (of haar) samenleving geeft die persoon het recht op zelfverdediging op. De staat neemt deze functie over. De staat is vanaf dat moment de enige die zichzelf of een ander mag verdedigen (dat is ook waarom mensen wel terecht staan voor het 'mishandelen' (lees: in elkaar slaan) van inbrekers. Dit geldt helaas niet alleen op fysiek niveau. Ook op geestelijk niveau neemt de staat deze beslissingen. Afhankelijk van de staatsvorm worden de details bepaald. Ik heb het idee dat zowel Popper als jijzelf nu eenmaal van mening bent dat in een democratie dit niet erg is. De enige reden hiervoor is in mijn ogen omdat je (jullie) het wel eens bent met de details van deze beslissingen (Niet dat ik persoonlijk veel te klagen heb overigens hoor, het gaat me eerder om het principe ervan. Dat kan namelijk voor nogal veel rariteiten zorgen.).
Ik begrijp dat totalitarisme en democratie ideaaltypen zijn. Er bestaat geen 100% totalitaire staat, en geen 100% niet-totalitaire staat. Iedere regel of wet die mensen met elkaar nakomen is in feite een beperking van de vrijheid, dus in zekere zin ‘totalitarisme’ (tussen dikke aanhalingstekens). Het verschil is m.i. de invloed die de inwoners van de staat op deze regels hebben, en de mate van geboden vrijheid (veel of weinig). En dat zijn volgens mij nou precies de redenen dat wij zo weinig te klagen hebben.
Hubris schreef:

Je bedoelt dat je Poppers mensbeeld te rooskleurig vindt, en dat Plato meer rekening hield met onze geneigdheid tot alle kwaad? Ik ga een eind mee met Plato, zeker in zijn tijd en als er sprake is van directe democratie. In onze tijd, als de democratische instituties (m.n. check and balances) en normen redelijk verankerd zijn in de maatschappij schuif ik meer richting Poppers visie.
Ik begreep al dat je meer naar Poppers mensbeeld neigt omdat je het idee hebt dat popper rooskleuriger is dan Socrates in jouw ogen. Ik ben van mening dat dit niet waar is. In mijn idee is het Socrates die een veel rooskleuriger beeld van de mens(heid) heeft dan Popper. Plato is het hier mee eens maar 'beseft' dat een idee zoals dat van Socrates niet kan werken in de wereld en daarom goed verdedigd moet worden tegen allerlei 'vijanden'. In mijn persoonlijke optiek versla je met deze zelfverdediging jezelf (begrijp je deze gedachtegang trouwens?). Het is daarom dat, als we dan een lijstje willen maken van idealisme in mensen, Socrates een absolute idealist is, Plato wat misleider (omdat hij pessimistischer is) en Popper door de bomen het bos niet meer heeft kunnen zien en op een veel eerder punt is misleid (Hij neemt het idee van een gevestigde orde namelijk als vanzelfsprekend 'goed'. Dat is iets waar Socrates niets van wil hebben en zelfs Plato alleen maar mee bezig is om de 'goede' bevolking te beschermen tegen 'de grote boze buitenwereld'.)
Socrates had een positief mensbeeld daar ben ik het mee eens. Ik trek misschien een wat scherpere grens tussen Socrates en Plato. Plato heeft alleen een redelijk positief mensbeeld voor zijn selecte elite, het merendeel van het volk heeft hij weinig goeds voor over (waar ik tot op zekere hoogte in mee ga, maar nooit zover als Plato).

Poppers visie zit m.i. tussen Socrates en Plato in. Conservering van het liberalisme, of te wel de bescherming van de goede kanten van de mens, zo vat ik zijn opvattingen op. Ik ben van mening dat de aard (natuur) van de mens geen goed of kwaad kent, maar uitsluitend ‘voordeel om te overleven/voortplanten’ en ‘geen voordeel om te overleven/voortplanten’. Daar overheen een laagje cultuur (welke afspraken kunnen we maken om met zijn allen te overleven / te voorkomen dat we lijden aan zaken die buiten onze oorzaak liggen). En tot slot een laagje individuele persoonlijkheid (waaruit haal ik mijn genot / hoe voorkom ik dat ik lijd door eigen toedoen)
PopperIsEenHeld schreef:Niet omdat de aard van het beestje zo zeer is veranderd, maar omdat blijkt dat een cultuur deels gebaseerd op (vertegenwoordigende) democratie, ratio en wetenschap toch niet onmogelijk blijkt te zijn.
Ik ben er niet zeker van of ik het met je eens moet zijn op dit punt. Ik vraag me namelijk af of cultuur niet juist een uiting is van onze mening over wat 'goed' is. In mijn gedachten is het juist het oordelen wat zo ontwrichtend werkt. Ik ben er echter wel zeker van dat het misschien verstandig is om eerst te pogen de discussie zonder dit zijspoor uit te proberen te werken.
Ik voor zie geen ondergang van de liberale cultuur, zolang deze het belang van de ratio blijft inzien of meer gaat inzien.


Ik probeer me in te houden, maar ben je niet een beetje blind? Is het niet onze 'liberale' cultuur die iedereen van de vrijheid berooft? En is dit niet juist door onze ratio?
Ik weet niet of ik helemaal begrijp wat je bedoelt. Ik denk wel dat het ‘liberale project’ het meest geslaagde project tot dusverre is. Zoals ik boven al aangaf, samenleven vereist m.i. afspraken / wetten, dus beperking van de vrijheden is noodzakelijk. Het gaat er dus alleen om wie bepaalt (een, weinigen of velen), hoe zij bepalen (overwegend dogmatisch of overwegend ratio), en hoeveel vrijheid er wordt ingeperkt.

Doel je misschien op de opvattingen van Tocqueville (Burke zei het volgens mij ook) over de tirannieke meerderheid?
Hubris schreef:

Zelf ben ik geneigd om het te bekijken vanuit evolutionair perspectief. Sociale omgang (zeker met verwanten) brengt ons evolutionair voordeel. Vandaar, de oprichting van staten. M.a.w. het is onze barbaarse aard die niet geheel oorlogszuchtig is. Hobbes valt dan af. Locke en Rousseau formuleren op basis van de natuurtoestand een positiever mensbeeld.
Interessant. Ik hoop het eens goed over jouw mening te kunnen hebben. Ik vraag me af of dit het juiste topic daarvoor is trouwens. Overigens is het evolutionaire aspect een van de kernen van Socrates' denken en ook de basis voor zijn idee"en met betrekking tot staatsvormen. Het stammenverband komt sterk terug in 'de ideale staat' van Socrates. In mijn ogen voorkom je ook een grote invloed zowel op de wereld alsook op onszelf op deze manier. Wanneer 'we' de natuur volgen hebben 'we' dat ontwrichtende effect niet namelijk.
Hubris schreef:

En, de redelijkheid waar Rawls het overheeft. Ik betwijfel in hoeverre dat in de aard van de mens zit. Ik denk dat die redelijkheid cultuur bepaalt is. Ik veronderstel dus dat het vooral te vinden is in samenlevingen die leven volgens liberale (Popper-achtige) normen en waarden.
En dat is waarom jij en ik van mening verschillen over de democratie. Jij denkt dat die mate van sturing nodig is uit gebrek aan vertrouwen in de mens(heid). Ik ben stellig van mening dat de mens(heid) dit soort dingen niet nodig heeft. Ik ben zelfs van mening dat het die sturing is die de boel zo forceert en daarmee ontwricht. Hierin zie ik de dingen (denk ik) hetzefde als Socrates. In deze balans ligt namelijk ons voortbestaan besloten (en nog veel meer, maar dat is zeker voor een ander topic). Om die balans te handhaven hoeven hoeven we feitelijk alleen maar het tegenovergestelde van controle te doen. Dat is waarom ik zeer sterk mijn vraagtekens zet bij onze ratio en bij staatsvormen an sich, want uit ons (on)begrip ontstaat onze drang naar controle en daarmee onze strijd met onze natuur.
Ik begrijp volgens mij waar je heen wilt. Ik denk alleen dat de menselijke natuur niet alleen positieve effecten heeft, maar bijvoorbeeld ook opvoeding en onderwijs behoeft.

Ben je bekend met de opvattingen van Rousseau in Het Sociaal Contract (alternatieve titel: Het Maatschappelijk Verdrag), maar vooral Vertoog Over de Ongelijkheid. Volgens mij verwoordt hij een de visie die jij bedoelt. (ik noemde al de nobele wilde)

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » ma 05 mar 2007, 10:06

Ik denk dat het voor het overzicht verstandig is om het gesprek in een andere volgorde te voeren. Hiertoe heb ik de volgorde van je woorden iets aangepast. Ik heb het idee dat de waarde van je woorden hierdoor niet veranderd is. Mocht het toch veranderd zijn, dan hoef je het maar te zeggen natuurlijk. Ik heb overigens een deel in blauw gezet omdat ik het idee heb dat dit zijspoor misschien wel uitgewerkt moet worden op een later tijdstip, maar voor nu het beeld alleen maar vertroebeld. Ik heb namelijk stellig het idee dat we precies hetzelfde bedoelen, maar dat je niet helemaal tot op het bot bent gegaan in deze theorie"en. Dat is waar het verschil in onze meningen over Plato, Socrates en Popper vandaan komt. Anyway, zonder verder oponthoud:
Niet zo zeer angst of hoop, maar veeleer dus de menselijke aard. We weten niet beter. De (elite) cultuur bepaalt voorts of we de staat inrichten op basis van angst of hoop.
Besef je dat wanneer je een staat inricht op basis van 'de menselijke aard' je de staat werkelijk inricht op basis van jouw mening hierover? Het feit dat we het hebben over een staat bewijst dat je hier niet al te positief over denkt.
Angst (lijden) lijkt mij daarbij enigszins te objectiveren (niemand wil ziek zijn). Daar zou een mooie taak zijn weggelegd voor de overheid: het voorkomen van lijden (de staat als noodzakelijk kwaad).
En dit is precies hoe men een staat verkoopt aan het volk. "Betaal belasting, dan zorgt de staat dat je veilig bent". En wat gebeurt er als je niet betaalt? Dan vlieg je de bak in. Je moet dus feitelijk geld betalen aan de staat om door de staat tegen zichzelf (en anderen zoals onze staat) beschermd te worden. Dit doet me wel wat aan maffia practijken denken..
Als de staat daarentegen hoop (geluk/genot) wil bevorderen, dan begeeft ze zich volgens mij op der mate subjectief terrein (ik geef een heel andere invulling aan gelukkig zijn dan jij) (echt niet!), dat ik denk dat we dat beter aan het individu zelf kunnen overlaten. Laat je de staat bepalen wat en hoe ieders geluk te bewerkstelligen, dan verval je m.i. snel in totalitarisme.
Ook in een democratie worden zulk soort beslissingen door de overheid genomen. Ook in een democratie wordt je uitgesloten van bepaalde functies voor het uiten van bepaalde meningen. De lijfstraffen zijn (in Nederland) alleen afgeschaft.
(is regelutilarisme indien gehanteerd door de staat niet hetzelfde als totalitarisme?)
Nu beginnen we dezelfde taal te spreken. Besef je dat iedere staatsvorm dit hanteert?
Ik volg inderdaad de gangbare definitie van Hannah Arendt. Een staat die het leven, liefst ook gedachten, van de onderdanen zoveel mogelijk wil bepalen (‘regelen’) aan de hand van hun (utopische) ideologie. Nazi-Duitsland en bijvoorbeeld Noord-Korea vallen hieronder. Eerlijk gezegd ben ik ook niet goed bekend met andere definities. Welke hanteer jij?
Ikzelf ben van mening dat situaties al erg vlug totalitair zijn. Kiesrecht en 'vrijheid van meningsuiting' dingen hier niets op af. Mijn mening is dat mensen die je willen doen geloven dat deze dingen wel een verschil maakt ofwel niet weten waar ze het over hebben, danwel je een rad voor de ogen willen draaien...of zelf een rad voor de ogen gedraaid hebben gekregen natuurlijk.. Ik bedoel dus te zeggen dat staatsvormen an sich totalitair zijn in mijn ogen. Op het moment dat iemand zichzelf ondergeschikt maakt aan het sociale contract van zijn (of haar) samenleving geeft die persoon het recht op zelfverdediging op. De staat neemt deze functie over. De staat is vanaf dat moment de enige die zichzelf of een ander mag verdedigen (dat is ook waarom mensen wel terecht staan voor het 'mishandelen' (lees: in elkaar slaan) van inbrekers. Dit geldt helaas niet alleen op fysiek niveau. Ook op geestelijk niveau neemt de staat deze beslissingen. Afhankelijk van de staatsvorm worden de details bepaald. Ik heb het idee dat zowel Popper als jijzelf nu eenmaal van mening bent dat in een democratie dit niet erg is. De enige reden hiervoor is in mijn ogen omdat je (jullie) het wel eens bent met de details van deze beslissingen (Niet dat ik persoonlijk veel te klagen heb overigens hoor, het gaat me eerder om het principe ervan. Dat kan namelijk voor nogal veel rariteiten zorgen.).
Je bedoelt dat je Poppers mensbeeld te rooskleurig vindt, en dat Plato meer rekening hield met onze geneigdheid tot alle kwaad? Ik ga een eind mee met Plato, zeker in zijn tijd en als er sprake is van directe democratie. In onze tijd, als de democratische instituties (m.n. check and balances) en normen redelijk verankerd zijn in de maatschappij schuif ik meer richting Poppers visie.
Ik begreep al dat je meer naar Poppers mensbeeld neigt omdat je het idee hebt dat Poppers mensbeeld rooskleuriger is dan Socrates' mensbeeld (of die van Plato) in jouw ogen. Ik ben van mening dat dit niet waar is. In mijn idee is het Socrates die een veel rooskleuriger beeld van de mens(heid) heeft dan Popper. Plato is het hier mee eens maar 'beseft' dat een idee zoals dat van Socrates niet kan werken in de wereld en daarom goed verdedigd moet worden tegen allerlei 'vijanden'. In mijn persoonlijke optiek versla je met deze zelfverdediging jezelf (begrijp je deze gedachtegang trouwens?). Het is daarom dat, als we dan een lijstje willen maken van idealisme in mensen, Socrates een absolute idealist is, Plato wat misleider (omdat hij pessimistischer is) en Popper door de bomen het bos niet meer heeft kunnen zien en op een veel eerder punt is misleid (Hij neemt het idee van een gevestigde orde namelijk als vanzelfsprekend 'goed'. Dat is iets waar Socrates niets van wil hebben en zelfs Plato alleen maar mee bezig is om de 'goede' bevolking te beschermen tegen 'de grote boze buitenwereld'.)
Niet omdat de aard van het beestje zo zeer is veranderd, maar omdat blijkt dat een cultuur deels gebaseerd op (vertegenwoordigende) democratie, ratio en wetenschap toch niet onmogelijk blijkt te zijn.
Ik ben er niet zeker van of ik het met je eens moet zijn op dit punt. Ik vraag me namelijk af of cultuur niet juist een uiting is van onze mening over wat 'goed' is. In mijn gedachten is het juist het oordelen wat zo ontwrichtend werkt. Ik ben er echter wel zeker van dat het misschien verstandig is om eerst te pogen de discussie zonder dit zijspoor uit te proberen te werken.
Ik voor zie geen ondergang van de liberale cultuur, zolang deze het belang van de ratio blijft inzien of meer gaat inzien.


Ik probeer me in te houden, maar ben je niet een beetje blind? Is het niet onze 'liberale' cultuur die iedereen van de vrijheid berooft? En is dit niet juist door onze ratio?
Zelf ben ik geneigd om het te bekijken vanuit evolutionair perspectief. Sociale omgang (zeker met verwanten) brengt ons evolutionair voordeel. Vandaar, de oprichting van staten. M.a.w. het is onze barbaarse aard die niet geheel oorlogszuchtig is. Hobbes valt dan af. Locke en Rousseau formuleren op basis van de natuurtoestand een positiever mensbeeld.
Interessant. Ik hoop het eens goed over jouw mening te kunnen hebben. Ik vraag me af of dit het juiste topic daarvoor is trouwens. Overigens is het evolutionaire aspect een van de kernen van Socrates' denken en ook de basis voor zijn idee"en met betrekking tot staatsvormen. Het stammenverband komt sterk terug in 'de ideale staat' van Socrates. In mijn ogen voorkom je ook een grote invloed zowel op de wereld alsook op onszelf op deze manier. Wanneer 'we' de natuur volgen hebben 'we' dat ontwrichtende effect niet namelijk.
En, de redelijkheid waar Rawls het overheeft. Ik betwijfel in hoeverre dat in de aard van de mens zit. Ik denk dat die redelijkheid cultuur bepaalt is. Ik veronderstel dus dat het vooral te vinden is in samenlevingen die leven volgens liberale (Popper-achtige) normen en waarden.
En dat is waarom jij en ik van mening verschillen over de democratie. Jij denkt dat die mate van sturing nodig is uit gebrek aan vertrouwen in de mens(heid). Ik ben stellig van mening dat de mens(heid) dit soort dingen niet nodig heeft. Ik ben zelfs van mening dat het die sturing is die de boel zo forceert en daarmee ontwricht. Hierin zie ik de dingen (denk ik) hetzefde als Socrates. In deze balans ligt namelijk ons voortbestaan besloten (en nog veel meer, maar dat is zeker voor een ander topic). Om die balans te handhaven hoeven hoeven we feitelijk alleen maar het tegenovergestelde van controle te doen. Dat is waarom ik zeer sterk mijn vraagtekens zet bij onze ratio en bij staatsvormen an sich, want uit ons (on)begrip ontstaat onze drang naar controle en daarmee onze strijd met onze natuur.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » zo 04 mar 2007, 16:29

Dank je wel PopperIsEenHeld, ik ben inderdaad mijn excuses verschuldigt aan zowel David Huma als aan Thomas Hobbes. Het was namelijk inderdaad Thomas Hobbes die het werk Leviathan heeft geschreven. Laat ik maar gooien op een gebrek aan koffie op het moment van schrijven. Mijn excuses dus aan beide heren (En aan alle lezers van deze fout. Ik ga gelijk een PM naar Veertje sturen om dit te rectificeren.).

p.s. Ik ben wat druk met mijn huiswerk dus ik zal later ingaan op alle inhoudelijk zaken, maar dit moet gelijk rechtgezet worden.

p.p.s. Ter verdediging van mijzelf wilde ik aanvoeren dat ik het hier wel goed doe.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door PopperIsEenHeld » zo 04 mar 2007, 14:23

PopperIsEenHeld schreef: Ik begrijp je reactie volgens mij redelijk, maar ik snap niet wat er niet totalitair aan is. Of vat je Plato's betoog op als voornamelijk theoretische speculaties, zonder dat hij stelling neemt over hoe de (ideale) staat in te richten (zie je voorbeeld over censuur). Of bedoel je dat een ideale staat volgens Plato niet mogelijk is, en dat we het dus met een 'totalitaire' staat moeten doen?
Plato bespreekt een heleboel staatsvormen. Dit zijn denk ik de theoretische staatsvormen waar jij het over hebt. Uiteindelijk neemt hij stelling in deze en beschrijft een aantal facetten die het best mogelijke effect op de bevolking zullen hebben. Dit totaal noemt wordt dan een 'ideale staat' genoemd. De staat die het meest ideaal is om ervoor te zorgen dat de bevolking 'goed' gedrag gaat vertonen. Men noemt deze stroming in de ethiek wel regel-utilisme (alle staatsvormen vallen hier dus onder). Ik wilde je, om dit punt verder uit te diepen, vragen welke staatsvormen volgens jou allemaal totalitair zijn. Ook een kleine defenitie lijkt me prettig om aan te refereren.

Mij springt deze in gedachten, maar ook op deze is een heleboel aan te merken. Wat is de jouwe?
Ik volg inderdaad de gangbare definitie van Hannah Arendt. Een staat die het leven, liefst ook gedachten, van de onderdanen zoveel mogelijk wil bepalen (‘regelen’) aan de hand van hun (utopische) ideologie. Nazi-Duitsland en bijvoorbeeld Noord-Korea vallen hieronder. Eerlijk gezegd ben ik ook niet goed bekend met andere definities. Welke hanteer jij?

(is regelutilarisme indien gehanteerd door de staat niet hetzelfde als totalitarisme?)

Daarnaast, wat ik intrigerend vind in Poppers analyse is dat hij zegt dat Plato uitgaat van een perfect begin van alles. Ook de staat kent dus een perfect begin (de Vorm/Idee staat). Alle verandering daarna is dus degeneratie: vandaar de opvolgende staatsvormen. De enige manier om geen verandering te bewerkstelligen is totalitarisme. Vervolgens worden alle opties langsgegaan hoe dit te bewerkstelligen: geen prive bezit, censuur, strikte klassenscheiding, etc.
Ik begrijp de gedachtegang. Het is ook min of meer wat er letterlijk gezegd wordt. Ik ben alleen van mening dat Socrates een andere intentie had hiermee. Plato is denk ik inderdaad iets stricter en heeft het denkbeeld van Socrates in een ander 'kader' geplaatst. Ik voor mij ben echter stellig van mening dat geen van beiden een vijand van de vrije gedachte of van de vrijheid is. Ik vrees alleen dat Dhr Popper niet helemaal begrepen heeft op welke wijze de mens te werk gaat en hoe we onszelf nu juist steeds weer te grazen namen. Dat is wat het verschil in mening teweeg brengt in deze. Laten we hierom onze eigen gedachten eens hierover ordenen.
Je bedoelt dat je Poppers mensbeeld te rooskleurig vindt, en dat Plato meer rekening hield met onze geneigdheid tot alle kwaad? Ik ga een eind mee met Plato, zeker in zijn tijd en als er sprake is van directe democratie. In onze tijd, als de democratische instituties (m.n. check and balances) en normen redelijk verankerd zijn in de maatschappij schuif ik meer richting Poppers visie. Niet omdat de aard van het beestje zo zeer is veranderd, maar omdat blijkt dat een cultuur deels gebaseerd op (vertegenwoordigende) democratie, ratio en wetenschap toch niet onmogelijk blijkt te zijn.

Ik voor zie geen ondergang van de liberale cultuur, zolang deze het belang van de ratio blijft inzien of meer gaat inzien.
Hubris schreef:IN theorie is het zo dat men ooit, lang geleden, samen is gaan werken. Men heeft een manier gevonden om dit te doen omdat iedereen hierbij gebaat was. Men noemt dit The social contract theorie. Er zijn hier natuurlijk een heleboel gedachten over, maar men kan deze gedachten min of meer opdelen in twee stromingen.

De eerste stroming is gebaseert op de gedachte aan The state of Nautre. De barbaarsheid van de mens stond hierin centraal en de slachtoffers hiervan zijn zichzelf min of meer gaan verdedigen tegen elkaar. In het werk Leviathan van David Hume wordt hier diep ingegaan.

De tweede stroming is gebaseert op de gedachte aan een niet nader gedefeni"eerde Original Position. Men doet hierin geen uitspraken over waarom men tot de conclusie is om samen te gaan werken, maar concludeert dat men in ieder geval redelijk genoeg om dit te gaan doen (dit is een belangrijk verschil want bij the state of origin staat juist barbaarsheid centraal in het karakter van de mens). De werken A theory of Justice en Justice as Fairness (helaas kan ik hier niet naar linken, maar het is een absolute aanrader voor een ieder die gelooft in het goede van de mens) van John Rawls wordt eschreven waarom men samen zou willen werken op basis van redelijkheid.
Goed punt. Lastige keuze. Te meer omdat ik bekend ben met het werk van Hobbes (Leviathan is van Thomas Hobbes), en in minder mate Locke en Rousseau. Zij redeneerden alle drie vanuit de natuurtoestand. Ik heb de werken van Rawls deels gelezen, maar durf er geen mening over te formuleren. De speltheorie speelt een fundamentele rol in zijn werk is het niet?

Zelf ben ik geneigd om het te bekijken vanuit evolutionair perspectief. Sociale omgang (zeker met verwanten) brengt ons evolutionair voordeel. Vandaar, de oprichting van staten. M.a.w. het is onze barbaarse aard die niet geheel oorlogszuchtig is. Hobbes valt dan af. Locke en Rousseau formuleren op basis van de natuurtoestand een positiever mensbeeld.

En, de redelijkheid waar Rawls het overheeft. Ik betwijfel in hoeverre dat in de aard van de mens zit. Ik denk dat die redelijkheid cultuur bepaalt is. Ik veronderstel dus dat het vooral te vinden is in samenlevingen die leven volgens liberale (Popper-achtige) normen en waarden.
Hubris schreef:We zien dus dat het onderscheid min of meer is dat de een zichzelf baseert op angst om samen te gaan werken en de ander zichzelf min of meer baseert op hoop om samen te gaan werken. Het minpunt aan beide gedachten vind ik dat het beide gebaseert is op het eigen gewin (of de angst voor onzekerheid).

Ik ben stellig van mening dat zowel jij als Dhr Popper veel eerder de theorie van the state of origin aanhangen dan die van the original position, maar ik zou graag van je horen wat je gedachten allemaal zijn. Pas nadat we van elkaar weten hoe of wat lijtk het me verstandig om Dhr Popper weer in het gesprek te betrekken.
Niet zo zeer angst of hoop, maar veeleer dus de menselijke aard. We weten niet beter. De (elite) cultuur bepaalt voorts of we de staat inrichten op basis van angst of hoop.

Angst (lijden) lijkt mij daarbij enigszins te objectiveren (niemand wil ziek zijn). Daar zou een mooie taak zijn weggelegd voor de overheid: het voorkomen van lijden (de staat als noodzakelijk kwaad).

Als de staat daarentegen hoop (geluk/genot) wil bevorderen, dan begeeft ze zich volgens mij op der mate subjectief terrein (ik geef een heel andere invulling aan gelukkig zijn dan jij), dat ik denk dat we dat beter aan het individu zelf kunnen overlaten. Laat je de staat bepalen wat en hoe ieders geluk te bewerkstelligen, dan verval je m.i. snel in totalitarisme.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » zo 04 mar 2007, 13:23

Het zijn precies deze gedachten die mij tot de conclusie hebben doen komen dat noch Plato noch Socrates fascisitische of totalitaire gedachten hebben. In mijn ogen is het de afwezigheid van deze gedachten (of een begrip van de consequenties ervan) waardoor men deze misvattingen gaat hebben.

Het lijkt me dat we de materie van staatsvorming eens goed onder de loep moeten nemen met elkaar alvorens we een waar beeld kunnen vormen op de woorden van Socrates, het werk van Plato en de kritiek van Popper hierop. Pas wanneer we tot op de bodem zijn gegaan kunnen we namelijk een waar oordeel hierover vellen in mijn ogen. Ik ben namelijk van mening dat noch jij, noch PopperIsEenHeld, noch Popper zelf dit gedaan heeft. Vandaar mijn eerdere quote.

Dus ik zou zeggen: ga je gang en beschrijf eens de oorsprong van staatsvormen en de oorsprong van groepsvorming in het algemeen met betrekking tot de mensheid. En als je zin hebt, bespreek dan ook gelijk welk gedrag de gezondste uitwerking heeft op een mens (zowel fysiek als geestelijk). Let er hierbij op dat het in deze van wezenlijk belang is nog geen staatsvormen in je denken te betrekken. Dit zal je antwoord namelijk onherroepelijk vervormen.

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Adpruys » zo 04 mar 2007, 12:21

Ik noemde Socrates' naam op die manier omdat Adpruys niet eens wist dat het erom ging wat Socrates zei binnen wat Plato opgeschreven heeft. Het stuitte me echt tegen de borst zoals deze poster te werk ging.
Wat stuit je tegen de borst Hubris?

Je stelt verder dat ik nooit Plato gelezen zou hebben en betwijfelt of PopperiseenHeld dit gedaan heeft. Bovendien beschuldig je Popper van “mc Carthyisme”. Deze term is eerder van toepassing op jouw beschuldigingen

Ikzelf las stukken van Plato meer dan 15 jaar geleden en was donderdag verheugd te vernemen dat de illustere filosoof uit de vorige eeuw tot dezelfde conclusie was gekomen als ik als jongeling.

Wat ik me verder nog herinner is dat imo Plato een bijzonder eigenaardige kijk had op de menselijke natuur.Dit en zijn superioriteitsgevoel leidt, net zoals bij anderen die voorstander zijn van verregaande overheidsinvloed, tot de wens van inperking van persoonlijke vrijheden.

Getuige jouw laatste post maak ik op dat je al aardig opschuift richting mijn mening dat Plato's ideën als fascistisch zijn te betitelen. Hopelijk kom je ook tot het inzicht dat totalitairisme en regelutilisme onwenselijk zijn.

Leven en laten leven

Re: Plato's denkbeelden: Politeia ("the Republic")

door Don Quichot » zo 04 mar 2007, 11:13

Ik begrijp je reactie volgens mij redelijk, maar ik snap niet wat er niet totalitair aan is. Of vat je Plato's betoog op als voornamelijk theoretische speculaties, zonder dat hij stelling neemt over hoe de (ideale) staat in te richten (zie je voorbeeld over censuur). Of bedoel je dat een ideale staat volgens Plato niet mogelijk is, en dat we het dus met een 'totalitaire' staat moeten doen?
Plato bespreekt een heleboel staatsvormen. Dit zijn denk ik de theoretische staatsvormen waar jij het over hebt. Uiteindelijk neemt hij stelling in deze en beschrijft een aantal facetten die het best mogelijke effect op de bevolking zullen hebben. Dit totaal noemt wordt dan een 'ideale staat' genoemd. De staat die het meest ideaal is om ervoor te zorgen dat de bevolking 'goed' gedrag gaat vertonen. Men noemt deze stroming in de ethiek wel regel-utilisme (alle staatsvormen vallen hier dus onder). Ik wilde je, om dit punt verder uit te diepen, vragen welke staatsvormen volgens jou allemaal totalitair zijn. Ook een kleine defenitie lijkt me prettig om aan te refereren.

Mij springt deze in gedachten, maar ook op deze is een heleboel aan te merken. Wat is de jouwe?
Daarnaast, wat ik intrigerend vind in Poppers analyse is dat hij zegt dat Plato uitgaat van een perfect begin van alles. Ook de staat kent dus een perfect begin (de Vorm/Idee staat). Alle verandering daarna is dus degeneratie: vandaar de opvolgende staatsvormen. De enige manier om geen verandering te bewerkstelligen is totalitarisme. Vervolgens worden alle opties langsgegaan hoe dit te bewerkstelligen: geen prive bezit, censuur, strikte klassenscheiding, etc.
Ik begrijp de gedachtegang. Het is ook min of meer wat er letterlijk gezegd wordt. Ik ben alleen van mening dat Socrates een andere intentie had hiermee. Plato is denk ik inderdaad iets stricter en heeft het denkbeeld van Socrates in een ander 'kader' geplaatst. Ik voor mij ben echter stellig van mening dat geen van beiden een vijand van de vrije gedachte of van de vrijheid is. Ik vrees alleen dat Dhr Popper niet helemaal begrepen heeft op welke wijze de mens te werk gaat en hoe we onszelf nu juist steeds weer te grazen namen. Dat is wat het verschil in mening teweeg brengt in deze. Laten we hierom onze eigen gedachten eens hierover ordenen.
Hubris schreef:IN theorie is het zo dat men ooit, lang geleden, samen is gaan werken. Men heeft een manier gevonden om dit te doen omdat iedereen hierbij gebaat was. Men noemt dit The social contract theorie. Er zijn hier natuurlijk een heleboel gedachten over, maar men kan deze gedachten min of meer opdelen in twee stromingen.  

De eerste stroming is gebaseert op de gedachte aan The state of Nautre. De barbaarsheid van de mens stond hierin centraal en de slachtoffers hiervan zijn zichzelf min of meer gaan verdedigen tegen elkaar. In het werk Leviathan van David Hume wordt hier diep ingegaan.

De tweede stroming is gebaseert op de gedachte aan een niet nader gedefeni"eerde Original Position. Men doet hierin geen uitspraken over waarom men tot de conclusie is om samen te gaan werken, maar concludeert dat men in ieder geval redelijk genoeg om dit te gaan doen (dit is een belangrijk verschil want bij the state of origin staat juist barbaarsheid centraal in het karakter van de mens). De werken A theory of Justice en Justice as Fairness (helaas kan ik hier niet naar linken, maar het is een absolute aanrader voor een ieder die gelooft in het goede van de mens) van John Rawls wordt eschreven waarom men samen zou willen werken op basis van redelijkheid.

We zien dus dat het onderscheid min of meer is dat de een zichzelf baseert op angst om samen te gaan werken en de ander zichzelf min of meer baseert op hoop om samen te gaan werken. Het minpunt aan beide gedachten vind ik dat het beide gebaseert is op het eigen gewin (of de angst voor onzekerheid).
Ik ben stellig van mening dat zowel jij als Dhr Popper veel eerder de theorie van the state of origin aanhangen dan die van the original position, maar ik zou graag van je horen wat je gedachten allemaal zijn. Pas nadat we van elkaar weten hoe of wat lijtk het me verstandig om Dhr Popper weer in het gesprek te betrekken.